Informacje na temat zdrowia psychicznego w języku polskim

TERAPII ELEKTROWSTRZĄSOWEJ (EW)

Electroconvulsive Therapy (ECT)

Niniejsza ulotka zawiera informacje dotyczące terapii elektrowstrząsowej (EW; ang. ECT, electro-convulsive therapy), wyjaśnia na czym polega jej działanie, powody jej zastosowania, skuteczność i działania uboczne, jak również podaje zastępcze metody leczenia.

Terapia EW nadal pozostaje kontrowersyjną metodą leczenia i wciąż wywołuje sprzeczne opinie, które pokrótce przedstawiamy poniżej. Na końcu ulotki podano listę dodatkowych źródeł, gdzie można znaleźć odpowiedzi na dalsze pytania.

W przypadku niejasności, odsyłamy czytelnika do innych źródeł informacji. Skuteczność, skutki uboczne oraz działanie w porównaniu z innymi sposobami leczenia to główne przyczyny obaw związanych z tą terapią. W momencie publikacji, źródła wymienione w tej ulotce są bezpłatne i w pełni dostępne w Internecie.

Czym jest terapia EW?

Terapia EW to metoda leczenia stosowana w przypadkach kilku poważnych chorób psychicznych. Po raz pierwszy zastosowano ją w latach 30-tych ubiegłego wieku, a w latach 50-tych i 60-tych stosowano ją powszechnie w leczeniu wielu różnych zaburzeń. Obecnie uważa się, iż EW powinno się stosować tylko w przypadkach kilku poważnych zaburzeń.

Terapia EW polega na przepuszczaniu prądu elektrycznego przez mózg w celu wywołania wstrząsu epileptycznego, stąd nazwa ‘elektrowstrząsy’. Na pozór wydaje się to niedorzeczne, prawda? Nikt rozsądny nie zastosowałby przecież takiej metody w leczeniu schorzeń psychicznych. Jednakże pomysł ten zrodził się w czasach, gdy nie było jeszcze żadnych skutecznych leków. Zaobserwowano, iż pacjenci z depresją lub schizofrenią, którzy jednocześnie cierpieli na epilepsję, czuli się lepiej po napadzie padaczkowym. Badania wykazały, że poprawa samopoczucia jest następstwem samego wstrząsu epileptycznego, a nie prądu.

Jak często stosuje się tę terapię?

Terapia EW jest obecnie rzadziej stosowana. W latach 1985 – 2002 zastosowanie tej terapii w Anglii zmniejszyło się o ponad połowę, prawdopodobnie ze względu na dostępność lepszych leków i terapii psychologicznych w leczeniu depresji.

Jak działa terapia EW?

Nie wiadomo dokładnie, jak działają wstrząsy, ale istnieje kilka teorii.

Wielu lekarzy uważa, że przyczyną poważnej depresji są zaburzenia substancji chemicznych w mózgu. Uważa się, że wstrząsy powodują uwolnienie tych substancji i, co ważniejsze, poprawiają ich efektywność, dzięki czemu następuje poprawa samopoczucia.

Najnowsze badania sugerują, że elektrowstrząsy pobudzają rozwój nowych naczyń krwionośnych w niektórych rejonach mózgu.

Czy terapia EW rzeczywiście działa?

Wysuwano przypuszczenia, że terapia ta działa nie ze względu na wstrząsy, ale na skutek wszystkich innych towarzyszących jej elementów, takich jak narkoza, opieka i dodatkowe wsparcie, które pacjent otrzymuje.

Istnieje wiele badań naukowych porównujących wyniki zastosowania prawdziwych elektrowstrząsów z wynikami elektrowstrząsów „pozorowanych”, czyli placebo. Przy zastosowaniu elektrowstrząsów placebo, pacjent przechodzi dokładnie te same etapy zabiegu – przenoszony jest na salę zabiegową, otrzymuje środki rozkurczające mięśnie i podaje mu się narkozę – z wyjątkiem ostatniego, tzn. nie stosuje się prądu i nie ma drgawek. Badania te wykazały, iż pacjenci, którym podano elektrowstrząsy wykazali większe szanse na poprawę, która następowała u nich szybciej niż u pacjentów, którzy otrzymali placebo. Pacjenci, u których wystąpiły drgawki szybciej powracali do zdrowia.

Co ciekawe, niektórzy pacjenci w grupie placebo również powrócili do zdrowia, mimo iż ich stan zdrowia był poważny. Wynika z tego, iż dodatkowe wsparcie, jak można się było spodziewać, również przynosi pozytywne rezultaty. Badania wykazały, że elektrowstrząsy są szczególnie skuteczne w przypadku głębokiej depresji i wydają się w krótkim terminie przynosić lepsze rezultaty niż leki.

Wady i zalety terapii EW

Komu najbardziej pomaga terapia EW?

Instytut NICE[1] (Państwowy Instytut Zdrowia i Doskonałości Klinicznej) dogłębnie przebadał sposoby stosowania terapii EW i zalecił tę metodę tylko w przypadkach głębokiej depresji, poważnej manii, lub katatonii. Stosuje się ją najczęściej w leczeniu głębokiej depresji, zazwyczaj wtedy gdy inne metody zawiodły.

Komu terapia EW nie pomaga?

Terapia EW jest raczej nieskuteczna w przypadku łagodnej lub średnio zaawansowanej depresji, jak również w większości zaburzeń psychicznych. Nie stosuje się jej również w ogólnym leczeniu schizofrenii.

Dlaczego w ogóle stosuje się tę terapię, jeśli istnieją inne metody leczenia?

Na ogół EW zaleca się wtedy, gdy:

• Zastosowano różne rodzaje leków, które jednak nie odniosły skutku
• Działania uboczne środków przeciwdepresyjnych są zbyt dotkliwe
• Terapia ta odniosła skutek w przeszłości
• Życie pacjenta jest zagrożone ze względu na nie przyjmowanie jedzenia i picia
• Istnieje poważne ryzyko samobójstwa

Jakie są działania uboczne terapii EW?

Terapia EW to poważny zabieg przeprowadzany na przestrzeni kilku tygodni, polegający na podaniu kilku dawek narkozy i wywoływaniu wielokrotnych napadów padaczkowych. Stosuje się ją tylko wobec ludzi cierpiących na poważną formę depresji, których życie może być zagrożone. Jak każdy zabieg, terapia EW wywołuje działania uboczne, niektóre łagodne, inne bardziej dotkliwe.

Skutki uboczne krótkotrwałe

Wielu ludzi narzeka na bóle głowy i mięśni bezpośrednio po zabiegu. Nie mogą się skupić, czują się niewyraźnie, a nawet narzekają na mdłości. U niektórych zabieg wywołuje zaniepokojenie, w okresie rekonwalescencji stają się płaczliwi lub bojaźliwi. U większości pacjentów jednak te objawy normują się w ciągu kilku godzin, dzięki pomocy i wsparciu personelu pielęgniarskiego, podaniu zwykłych środków przeciwbólowych i lekkiego posiłku.

Może również nastąpić krótkotrwała utrata pamięci z okresu tuż przed i tuż po zabiegu.

Ludzie starsi mogą być szczególnie zdezorientowani przez dwie, trzy godziny po zabiegu. Można temu nieco zaradzić zmieniając sposób wywoływania elektrowstrząsów (przepuszczając prąd tylko przez jedną stronę mózgu, zamiast przez cały mózg).

Występuje również niewielkie ryzyko fizycznego zagrożenia wywołanego narkozą – w jednym na 50 tys. przypadków może nastąpić śmierć, lub poważne uszkodzenie ciała, co jest mniej więcej porównywalne z poziomem ryzyka występującym w przypadku podawania narkozy do zabiegów dentystycznych.

Skutki uboczne długotrwałe

Długofalowe działania uboczne terapii EW, takie jak problemy z pamięcią, mogą być powodem zmartwień. Ankiety przeprowadzane przez naukowców i personel kliniczny wykazują, że występowanie szczególnie dotkliwych skutków ubocznych kształtuje się zazwyczaj na dość niskim poziomie, w granicach jednego na 10 przypadków. Ankiety przeprowadzane przez pacjentów wykazują zdecydowanie wyższy poziom poważnych skutków ubocznych, mniej więcej w granicach 50 procent. Niektóre ankiety przeprowadzane przez grupy zdecydowanie przeciwne terapii EW twierdzą, iż dotkliwe skutki uboczne występują u wszystkich.

Prawdopodobnie wszyscy pacjenci poddawani terapii EW odczuwają pewne trudności z pamięcią. U większości jednak pamięć powraca w kilka tygodni po zakończeniu terapii. Jednakże niektórzy ludzie narzekają na trwałe problemy z pamięcią i twierdzą, że ich wspomnienia nie zostały przywrócone. Trudno określić, w jakim stopniu jest to efekt terapii, a na ile przyczyną jest sama choroba depresyjna, lub inne czynniki.

Niektórzy pacjenci narzekają na jeszcze bardziej niepokojące objawy, na przykład poczucie, że ich osobowość uległa zmianie, że stracili swoje umiejętności, lub że stali się kimś innym, niż byli przed zabiegiem. Twierdzą, iż nigdy nie pozbyli się skutków terapii, która pozostawiła trwałe uszkodzenia.

Wszyscy jednak wydają się zgadzać co do tego, iż im więcej elektrowstrząsów pacjent otrzymuje, tym większy ma to wpływ na jego pamięć.

Co się stanie jeśli nie zastosuje się terapii EW?

• Powrót do zdrowia może potrwać dłużej.
• Jeśli pacjent nie przyjmuje jedzenia i picia z powodu poważnej depresji, istnieje zagrożenia zdrowia, a nawet życia.
• Jeśli inne sposoby leczenia głębokiej depresji nie pomogły, wzrasta ryzyko samobójstwa.

Czy są jakieś inne możliwości?

Jeśli pacjent cierpiący na głęboką depresję odrzuca terapię EW, ma do wyboru inne możliwości leczenia. Lekarz może zalecić zmianę leków, dodać nowe środki, lub przepisać intensywną psychoterapię, choć zazwyczaj wszystkie te rozwiązania próbuje się przed terapią EW. W niektórych przypadkach nawet głębokiej depresji poprawa następuje po jakimś czasie nawet bez leczenia, ale należy pamiętać, że zaburzenie to niesie ze sobą wysokie ryzyko samobójstwa.

Przyjąć czy nie przyjąć terapię EW?

Zgoda na terapię Ew

Podobnie jak w przypadkach wszystkich poważnych zabiegów medycznych czy operacyjnych, pacjent musi wyrazić zgodę, czyli udzielić pozwolenia na wykonanie zabiegu EW.

Przebieg zabiegu EW, przyczyny dla których go zalecono, spodziewane korzyści i działania uboczne powinny zostać omówione w sposób jasny i zrozumiały. Jeśli pacjent zdecyduje się na podjęcie terapii, musi podpisać odpowiedni formularz świadomej zgody. Jest to dowód na to, iż pacjent został poinformowany o szczegółach terapii EW i wyraża na nią zgodę. Pacjent ma jednak prawo wycofać swoją zgodę w każdej chwili, nawet tuż przed pierwszym zabiegiem.

Odmowa przyjęcia terapii EW

Poważne opory wobec terapii EW należy zgłosić lekarzom i pielęgniarkom, jak również przedstawić je rodzinie, przyjaciołom i rzecznikom przemawiającym na rzecz pacjenta.

Lekarze mają obowiązek wziąć pod uwagę życzenia pacjenta planując jego leczenie.

Terapii EW nie stosuje się, jeśli pacjent oświadczył, iż jest przeciwny tej metodzie leczenia. Zaleca się sporządzenie tzw. „rozporządzenia medycznego”, czyli dokumentu wyjaśniającego życzenia pacjenta w zakresie leczenia w przypadku nawrotu choroby.

Czy udziela się terapii EW bez zgody pacjenta?

W większości przypadków pacjenci wyrażają zgodę na stosowanie terapii EW. oznacza to, że pacjent:

• W pełni przedyskutował szczegóły terapii EW z lekarzem
• Otrzymał wyjaśnienie przyczyn zalecenia EW
• Rozumie zalety i wady terapii
• Jest świadom działań ubocznych.

Obowiązkiem lekarzy i pielęgniarek jest przeprowadzenie i udokumentowanie takiej dyskusji z pacjentem.

Niekiedy jednak pacjent jest tak chory, że nie jest w stanie ogarnąć wszystkich aspektów sprawy – pacjent może być zupełnie zamknięty w sobie, lub żywić przekonania, które nie pozwalają mu w pełni zrozumieć sytuacji (n.p. że choroba jest karą, na którą sobie zasłużył).

W takiej sytuacji uzyskanie świadomej zgody, lub pozwolenia od pacjenta staje się niemożliwe. Mimo to, terapia EW może być wdrożona na drodze prawnej, choć przepisy różnią się w zależności od kraju, nawet w obrębie Zjednoczonego Królestwa.

W Anglii i w Walii, zbieg EW może być przeprowadzony na podstawie ustawy o zdrowiu psychicznym (Mental Health Act), która wymaga zgody trzech osób: dwóch lekarzy i zazwyczaj pracownika socjalnego. Wymagana jest konsultacja z niezależnym specjalistą nie związanym bezpośrednio z pacjentem. Zespół lekarski powinien również rozważyć opinię rodziny, opiekunów oraz samego pacjenta, który mógł określić swoje życzenia wcześniej.

Jak wygląda zabieg EW?

Zabiegi EW stosowane są w leczeniu poważnych chorób, więc pacjent zazwyczaj będzie przebywał w szpitalu. Obecnie coraz częściej jednak zabiegi EW podaje się ludziom, którzy normalnie przebywają w domu i przychodzą do szpitala, lub kliniki tylko na zabieg. Dobrze jest sprawdzić, czy ta forma zabiegów jest dostępna w rejonie zamieszkania pacjenta.

Wstrząs wywołuje się poprzez przepuszczenie przez mózg prądu elektrycznego kontrolowanego przez specjalne urządzenie do elektrowstrząsów.

Przed zabiegiem podaje się narkozę i środki rozkurczające mięśnie, aby:

• Pacjent był uśpiony podczas zabiegu;
• Kurcze mięśni, które normalnie towarzyszą wstrząsom i które mogłyby spowodować poważne obrażenia, zostały zredukowane od niewielkich, rytmicznych ruchów ramion, nóg i ciała.

Dostosowując odpowiednio natężenie prądu, zespół kontrolujący zabieg EW utrzymuje wstrząs w granicach od 20 do 50 sekund.

Jak należy się przygotować do zabiegu?

Aby upewnić się, że podanie narkozy nie stanowi zagrożenia, na kilka dni przed rozpoczęciem terapii EW lekarz zleci wykonanie testów, takich jak, n.p.:

• Prześwietlenie klatki piersiowej
• EKG serca
• Badanie krwi

Na 6 godzin przed zabiegiem nie należy przyjmować jedzenia ani picia, aby można było bezpiecznie podać narkozę.

Gdzie odbywają się zabiegi EW?

Zabieg EW powinien być zawsze przeprowadzany w specjalnie do tego przeznaczonym zestawie pomieszczeń, nie używanych do innych celów, zwanych zazwyczaj „gabinetem EW”. Powinna się tam mieścić poczekalnia, pokój zabiegowy, i pomieszczenie rekonwalescencyjne, gdzie pacjent budzi się z narkozy i odzyskuje w pełni świadomość przed wyjściem.

Podczas całego przebiegu EW niezbędna jest odpowiednia ilość wykwalifikowanego personelu, aby zapewnić pacjentowi wsparcie w przypadku dezorientacji, lub niepokoju.

Jak przebiega zabieg EW?

• Doświadczona pielęgniarka, którą pacjent zna, przyprowadza go do gabinetu EW i wyjaśnia przebieg zabiegu. Wiele gabinetów EW zezwala na obecność członków rodziny, więc warto sprawdzić, czy jest to możliwe, aby rozproszyć obawy pacjenta. Na wstępie pracownik gabinetu EW przeprowadzi rutynowe badania medyczne, jeśli nie wykonano ich wcześniej i upewni się, czy pacjent nadal zgadza się na zabieg EW, lub czy ma jakieś dodatkowe pytania.

• Pacjent następnie jest przeprowadzony na salę zabiegową i ułożony na stole zabiegowym.

• Anestezjolog wraz z asystentem podłączą sprzęt monitorujący rytm serca, ciśnienie krwi, poziom tlenu, itp. Pacjent może być również podłączony do monitora EEG (elektroencefalograf), który będzie sprawdzał fale mózgowe podczas zabiegu.

• W ramię pacjenta wprowadza się następnie igłę, przez którą anestezjolog poda środek narkotyczny, a następnie gdy pacjent jest pod narkozą, środek rozkurczowy mięśni. Podczas narkozy anestezjolog podaje pacjentowi tlen.

• Kiedy pacjent jest pod pełną narkozą i środek rozkurczowy zacznie działać, lekarz przeprowadza zabieg EW; drgawki trwają od 20 do 50 sekund. Działanie środka rozkurczowego mięśni nie trwa dłużej niż dwie minuty, i kiedy anestezjolog potwierdzi, że pacjent budzi się z narkozy, przewozi się pacjenta na salę pozabiegową, gdzie doświadczony personel pielęgniarski kontroluje stan pacjenta aż do pełnego przebudzenia.

• Po przebudzeniu pacjent znajduje się w sali pozabiegowej w towarzystwie personelu pielęgniarskiego, który zbada ciśnienie krwi i sprawdzi stopień przebudzenia pacjenta. Na palec pacjenta zakłada się mały monitorek do pomiaru tlenu we krwi. Zakłada się również często maskę tlenową. Pełne przebudzenie następuje dopiero po jakimś czasie i z początku pacjent może być zupełnie rozkojarzony. Może pojawić się uczucie mdłości, ale objawy te powinny ustąpić mniej więcej po pół godzinie.

• W większości gabinetów EW podaje się również lekki posiłek. Kiedy zespół opiekujący się jest pewien, że pacjent jest gotów i w pełni odzyskał siły fizyczne, może on opuścić gabinet.

• Cały zabieg trwa zazwyczaj około pół godziny.

Dwustronna i jednostronna terapia EW

W dwustronnej terapii EW prąd elektryczny przepuszcza się przez cały mózg, natomiast w terapii jednostronnej prąd przepuszcza się tylko po jednej stronie. Obie metody wywołują elektrowstrząsy w całym mózgu.

Dwustronne EW wydaje się działać szybciej i skuteczniej jest najczęściej stosowana w Wielkiej Brytanii. Może jednak wywoływać niepożądane skutki. EW jednostronne ma mniej działań ubocznych, ale jest też mniej skuteczne i trudniejsze w stosowaniu.

Czasem rozpoczyna się terapię w trybie dwustronnym, a następnie przechodzi na tryb jednostronny, jeśli występują skutki uboczne. Czasem również zaczyna się terapię w trybie jednostronnym i przechodzi do dwustronnego, jeśli stan pacjenta się nie poprawia.

Aby zdecydować, który sposób jest odpowiedni w danym przypadku, należy przedyskutować obie możliwości z lekarzem, który zalecił zastosowanie terapii EW.

Jak często i ile razy stosuje się zabieg EW?

Większość gabinetów EW przeprowadza zabiegi dwa razy w tygodniu, często w poniedziałki i czwartki, lub wtorki i piątki. Nie sposób przewidzieć ile zabiegów dany pacjent będzie potrzebował. Z reguły jednak, pierwsze różnice widać po 2 lub 3 zabiegach, a zauważalną poprawę po 4-5 zabiegach.

Co się dzieje po zakończeniu terapii EW?

Nawet jeśli terapia EW okaże się skuteczna, jest ona tylko jednym z elementów leczenia depresji. Podobnie jak leki przeciwdepresyjne, terapia EW pomaga złagodzić problemy, co pozwala zacząć doszukiwać się przyczyn choroby. Dzięki temu można spróbować podjąć kroki, które pomogą w powrocie do zdrowia oraz zapobiec powtórzeniu się podobnej sytuacji w przyszłości. Psychoterapia i poradnictwo psychologiczne mogą być również pomocne, a wielu pacjentów odkrywa własne sposoby radzenia sobie z depresją. Jeśli po odbyciu terapii EW pacjent nie otrzyma żadnej dalszej pomocy, bardzo szybko pojawia się nawrót choroby.

Kontrowersje związane z terapią EW

Zróżnicowanie opinii na temat terapii EW dotyczy wielu aspektów tej metody leczenia, a nawet tego, czy powinno się ją w ogóle stosować. Ludzie miewają bardzo silne przekonania na temat terapii EW, często wynikające z własnych doświadczeń. Rozbieżności w opiniach najczęściej dotyczą skuteczności terapii, sposobów jej działania oraz skutków ubocznych.

Dlaczego nadal stosuje się terapię EW?

Obecnie rzadko stosuje się terapię EW i najczęściej tylko w leczeniu głębokiej depresji, głównie dlatego, że nowoczesne metody leczenia depresji – psychoterapia, środki przeciwdepresyjne, wsparcie psychologiczne i społeczne – są zdecydowanie bardziej efektywne, niż miało to miejsce w przeszłości.

Mimo to w niektórych przypadkach depresja jest bardzo poważna i stanowi zagrożenie życia, gdy pacjent jest całkiem zamknięty w sobie, niezdolny do przyjmowania jedzenia i picia, zupełnie niekomunikatywny. Niekiedy chory nabiera dziwnych przekonań (urojeń) o sobie lub o innych. Jeśli żadne inne metody leczenia w takiej sytuacji są nieskuteczne, wtedy należy rozpatrzyć możliwość zastosowania terapii EW.

Co pacjenci sądzą o terapii EW?

W 2003 r. przeprowadzono w Zjednoczonym Królestwie przegląd badań nad terapią EW, który wykazał, iż w niektórych badaniach tylko 30 procent pacjentów uważa, iż terapia im pomogła, a w innych aż 80 procent jest tego zdania. Autorzy przeglądu zauważają, iż badania wykazujące niskie zadowolenie pacjentów są zazwyczaj prowadzone przez grupy reprezentujące samych pacjentów, natomiast te, w których pacjenci wykazują wysoki poziom zadowolenia prowadzone są zwykle przez lekarzy. W obu typach badań 30-50 procent pacjentów skarży się na utratę pamięci.

Co mówią ci, którzy popierają terapię EW?

Wielu lekarzy potwierdza, że byli naocznymi świadkami ustąpienia poważnych objawów głębokiej choroby depresyjnej po zastosowaniu terapii EW, kiedy inne środki zawiodły. Biorąc pod uwagę fakt, iż 15 procent osób cierpiących na głęboką depresję popełnia samobójstwo, lekarze są zdania, że terapia ta ratuje życie pacjentów, w związku z czym ogólne korzyści tej terapii przewyższają związane z nią ryzyko. Niektórzy pacjenci, którzy przeszli terapię EW, zgadzają się z tym punktem widzenia i czasem sami proszą o ponowne jej zastosowanie, jeśli czują, że depresja powraca.

Co mówią ci, którzy są przeciwni terapii EW?

Istnieje wiele różnych punktów widzenia i wiele różnych powodów, dla których niektórzy ludzie są przeciwni terapii EW. Niektórzy twierdzą, że terapia jest niehumanitarna i poniżająca dla pacjenta, i nie ma miejsca we współczesnym świecie. Uważają, że skutki uboczne są bardzo dotkliwe i że psychiatrzy, przypadkiem lub celowo, ignorują ten fakt. Według nich, terapia EW powoduje trwałe uszkodzenia zarówno mózgu, jak i rozumu, i nawet jeśli działa, to w sposób, który jest ostatecznie szkodliwy dla pacjenta. Wielu przeciwników terapii chciałoby, aby wprowadzono zakaz jej stosowania.

Jak wygląda sytuacja w innych krajach?

Obecnie terapia EW jest jedną ze standardowych metod leczenia psychiatrycznego w Wielkiej Brytanii, podobnie jak w większości krajów na świecie. W niektórych krajach (oraz w niektórych stanach w USA) jej stosowanie jest bardziej ograniczone niż w Wielkiej Brytanii, ale tylko kilka krajów całkowicie zakazało jej stosowania.

Jak mogę się dowiedzieć, czy terapia EW w moim rejonie jest prawidłowo stosowana?

Royal College of Psychiatrists (Królewskie Collegium Psychiatryczne) utworzyło system oceny ośrodków terapii EW (ECTAS[2]), który oferuje niezależną ocenę jakości usług w zakresie terapii EW. ECTAS ustanawia bardzo wysokie warunki jakości usług i każdy ośrodek EW zarejestrowany w systemie ECTAS podlega inspekcji. W skład zespołu inspektorów wchodzą psychiatry, anestezjolodzy, pielęgniarki i ludzie spoza medycyny. Wyniki inspekcji są publikowane. ECTAS założyło również forum dyskusyjne, gdzie można dzielić się radami na temat najlepszych praktyk klinicznych. Członkostwo w ECTAS nie jest przymusowe, ale każdy ośrodek terapii EW powinien udostępnić następujące informacje:

• Przynależność do ECTAS, lub jej brak;
• Wyniki ostatniej inspekcji;
• Do kogo należy się zgłosić w przypadku obaw związanych z brakiem akredytacji miejscowego ośrodka.

Lista akredytowanych ośrodków terapii EW znajduje się na stronie internetowej Collegium pod tym linkiem http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/Member%20Clinics%20-%2007.05.10.pdf.

Gdzie można uzyskać dalsze informacje?

Wiele gabinetów EW ma własne materiały informacyjne, które pacjent lub jego rodzina/opiekunowie otrzymają przed rozpoczęciem terapii. Informacje w tych ulotkach często bardzo propagują terapię EW.

W internecie jest wiele portali i forów dyskusyjnych prowadzonych przez specjalistów, organizacje zawodowe, pacjentów, którzy przeszli przez EW, jak również innych ludzi, którzy mają własne opinie. Większość tych portali jest przeciwna terapii EW.

Dalsze źródła informacji

National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) (Krajowy Instytut Zdrowia i Doskonałości Klinicznej)

Terapia Elektrowstrząsowa (EW): efektywność kliniczna i stopień opłacalności terapii w leczeniu choroby depresyjnej, schizofrenii, katatonii i manii.

Scottish ECT Accreditation Network (SEAN) (Sieć Akredytacji Ośrodków EW w Szkocji)

Witryna ta podaje dodatkowe informacje na temat pracy sieci SEAN i bieżące szczegóły na temat terapii EW w Szkocji.

Electroconvulsive Therapy Accreditation Services (ECTAS) (System Oceny Ośrodków Terapii EW)

ECTAS zostało założone w maju 2003 r. i ma za zadanie zapewnić jak najwyższą jakość ośrodków stosujących terapię EW; ośrodki spełniające wymogi nałożone przez ECTAS otrzymują ocenę akredytacyjną.

Bibliografia:

Ebmeier, K. et al (2006) Recent development and current controversies in depression (Najnowsze odkrycia i bieżące kontrowersje dotyczące depresji). Lancet, 367,153-167

Eranti,S. V. & McLoughlin,  D.M (2003) Electroconvulsive therapy - state of the art (Terapia elektrowstrząsowa – bieżące rozwiązania techniczne). the British Journal of Psychiatry  182: 8-9

Rose, D., Fleischmann, P., Wykes, T., Leese, M. & Bindman, J. (2003) Patients' perspectives on electroconvulsive therapy: systematic review (Opinie pacjentów na temat terapii elektrowstrząsowej: przegląd systematyczny)

BMJ 2003;326;1363-1368

Scott A.I.F. (2004) The ECT Handbook (Second edition): The Third Report of the Royal College of Psychiatrists’ Special Committee on ECT (Podręcznik terapii EW (Drugie wydanie): Trzeci raport Komisji Specjalnej ds. Terapii EW Królewskiego Collegium Psychiatrycznego). Royal College of Psychiatrists: London

UK ECT Review Group. (2003) Efficacy and safety of electroconvulsive therapy in depressive disorders: a systematic review and meta-analysis (Skuteczność i bezpieczeństwo terapii elektrowstrząsowej w schodzeniach depresyjnych: systematyczny przegląd i meta-analiza). Lancet 361: 799-808

Department of Health Statistical survey (2007) Electro Convulsive Therapy: Survey covering the period from January 2002 to March 2002, England. DH: London (Przegląd statystyczny terapii EW przeprowadzony przez wydział zdrowia w 2007 r. obejmujący okres od stycznia do marca 2002 r. w Anglii)

Niniejsza ulotka powstała dzięki pracy Komitetu Redakcyjnego ds. Edukacji Publicznej Królewskiego Collegium Psychiatrycznego.

Autor: Dr Richard Barnes

Przy współpracy z Komisją Specjalną ds. Terapii EW Królewskiego Collegium Psychiatrycznego.

Poprawiono: lipiec 2010

Data następnego przeglądu: lipiec 2012

Tłumaczenie: Joanna Carroll

Uprzejmie informujemy, że Royal College of Psychiatrists nie udziela porad w indywidualnych przypadkach. Na stronie FAQ (często zadawane pytania) znajdziesz odpowiedź, gdzie i w jaki sposób należy ubiegać się o pomoc.

Powiedz nam co myślisz o tej ulotce!

Prosimy odpowiedzieć na poniższe pytania, a następnie kliknąć ‘wyślij’. Odpowiedzi można również wysłać mailem na adres dhart@rcpsych.ac.uk

W każdym rzędzie należy zaznaczyć odpowiedź, która najlepiej określa Twoje odczucia na temat określenia w kolumnie po lewej stronie.

Twoje odpowiedzi pomogą nam ocenić użyteczność naszej ulotki – postaraj się odpowiedzieć na każde pytanie.

Ta ulotka:	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
jest czytelna
	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
jest pożyteczna
	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
traktuje czytelnika z szacunkiem
	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
jest dobrze skomponowana
	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się

Przeczytałeś tę ulotkę ponieważ (wybierz nie więcej niż dwie kategorie):

Twoja grupa wiekowa (prosimy odpowiednio zaznaczyć)

Uwagi: