Accessibility Page Navigation
Style sheets must be enabled to view this page as it was intended.
The Royal College of Psychiatrists Improving the lives of people with mental illness

Rydym yn ymwybodol bod staff yr Adran Damweiniau ac Achosion Brys angen sgiliau mewn atal a lleihau achosion o hunanladdiad a gwybodaeth ynglŷn â pha wasanaethau arbenigol sydd ar gael i’w cleifion. Er mwyn sicrhau bod egwyddorion ‘Ydych chi’n teimlo eich bod ar ymyl y dibyn?’ yn cael eu rhoi ar waith yn ymarferol, rydym yn awgrymu bod staff Adrannau Damweiniau ac Achosion Brys yn derbyn hyfforddiant yn lleol i gefnogi’r daflen hon.

 

Ydych chi’n teimlo eich bod ar ymyl dibyn?

Rydym am eich helpu i ddod trwyddi

Ynglŷn â’r daflen hon

Mae’r unigolyn a roddodd y daflen hon i chi yn poeni am sut rydych chi'n teimlo ac y gallech deimlFeeling on the edgeo fel gwneud niwed i'ch hun.

 

Pan fyddwch yn teimlo’n ofnadwy, gall deimlo fel petai neb arall eisiau gwybod nac eisiau deall. Gall fod yn anodd credu bod rhywun nad ydych chi wedi ei gyfarfod o’r blaen yn gallu poeni am eich sefyllfa. Ond mae yna bobl sydd eisiau gwrando a deall. Mi fyddan nhw eisiau eich helpu chi.

 

Dyma’r daflen i chi. Bydd yn eich helpu i ddeall beth sy’n digwydd a pha fath o help sydd ar gael.

Pwy allai fyth ddeall?

Gall rhannu eich meddyliau a’ch teimladau preifat fod yn anodd, ond mae’n gallu helpu – a gall fod y ffordd orau o fynd drwy gyfnodau anodd. Beth bynnag fo’r rhesymau pam eich bod yn yr Adran Damweiniau ac Achosion Brys, mae gweithwyr iechyd proffesiynol eisiau ceisio eich deall. Maen nhw eisiau eich helpu i ymdopi â’r hyn sy’n digwydd yn eich bywyd a’ch helpu i ddod o hyd i atebion i’ch problemau.

Ond mae hyn wedi digwydd o’r blaen, a does dim wedi newid?

Gall hunan-niweidio fod yn ffordd o ddelio efo pethau - nid yw bob amser yn bosib rhoi’r gorau i wneud hynny yn syth. Ond efallai gallwn eich helpu i ddod o hyd i ffyrdd eraill o ymdopi - ffyrdd na fydd yn gwneud cymaint o niwed i chi. Hoffem eich helpu hefyd i fynd i’r afael â’r problemau sydd yn gwneud i chi deimlo fel hyn. Os nad ydych yn barod i wneud hyn eto, nid yw’n broblem; cadwch y daflen hon yn ddiogel nes eich bod yn barod.

Rwyf yn yr Adran Damweiniau ac Achosion Brys - beth fydd yn digwydd nesaf?

Rydych ar fin cael eich gweld gan nyrs neu feddyg. Bydd ef neu hi’n gwrando arnoch chi ac yn ceisio deall yr anawsterau sydd wedi dod â chi i’r Adran Damweiniau ac Achosion Brys. Byddan nhw’n gallu cynnig unrhyw driniaethau meddygol y byddwch eu hangen. Gallan nhw hefyd ofyn i chi a hoffech weld rhywun sy’n arbenigo mewn problemau iechyd meddwl.

Beth fydd yn digwydd os caf fy nghyfeirio at wasanaeth iechyd meddwl arbenigol?

Byddwch yn cyfarfod â gwrandäwr profiadol iawn sydd wedi cael hyfforddiant arbenigol ac sydd wedi helpu pobl â phob math o broblemau. Bydd ganddynt fwy o amser i holi am y problemau rydych wedi eu cael a byddant yn gwneud eu gorau i’ch helpu i ddod drwyddi. Ni fydd unrhyw beth y byddwch chi’n ddweud yn eu synnu nhw ac ni fyddan nhw’n eich barnu.

A fydd hyn yn fy helpu i?

Gall siarad am eich pryderon, ofnau a gofidiau efo rhywun y gallwch ymddiried ynddo wneud i chi deimlo’n well. Gall hyn hefyd eich helpu i weld pethau’n gliriach, i deimlo’n fwy gobeithiol, ac i feddwl am sut i ddatrys problemau.

Sut arall alla i ddod o hyd i gefnogaeth?

Efallai eich bod yn teimlo nad oes gennych unrhyw un y gallwch siarad ag o ar hyn o bryd – hyd yn oed ffrindiau neu deulu.  Ond mae yna bobl sy’n fwy na pharod i wrando arnoch chi - ond mae’n rhaid iddyn nhw gael gwybod sut rydych chi’n teimlo.

Os ydych wedi teimlo fel gwneud niwed i chi’ch hun, efallai y byddai’n ddefnyddiol i:

  • Ddweud wrth ffrind neu berthynas; neu
  • Gysylltu â’ch Meddyg Teulu; neu
  • Gysylltu ag un o’r sefydliadau a restrir isod; neu
  • Gysylltu â’ch gweithiwr allweddol neu dîm iechyd meddwl os oes gennych un; neu
  • Ddod yn ôl i’r Adran Damweiniau ac Achosion Brys.

Alla i helpu fy hun?

Gallwch - mewn sawl ffordd. Gallwch gychwyn drwy wneud ‘cynllun diogelwch’ i chi’ch hun.  Rhestr o strategaethau i helpu chi i gadw eich hun yn ddiogel yw ‘cynllun diogelwch’ sy’n cynnwys rhwydwaith o gefnogaeth. Mae’r math hwn o gynllun yn fwy tebygol o fod yn effeithiol oherwydd y chi sydd wedi dewis y math o gefnogaeth rydych chi fwyaf cyfforddus ag o.

Sefydliadau cefnogi ar gyfer pobl sy’n teimlo’n bryderus am bethau, yn meddwl am hunanladdiad, neu sy’n hunan-niweidio, a’u teuluoedd

Bydd unrhyw beth fyddwch chi’n ei ddweud yn gwbl gyfrinachol. Pobl gyffredin yw’r gwirfoddolwyr ac ni fyddan nhw’n eich barnu. Rhestrir y rhai mwyaf poblogaidd isod. Cewch gysylltu â faint bynnag – mae’n iawn i chi gysylltu â mwy nag un.

 

SamaritansY Samariaid:  08457 909 090 (24 /7) e-bost: jo@samaritans.org;

Llinell gymorth 24/7 sy’n le diogel i chi siarad am yr hyn sy’n digwydd, sut rydych chi’n teimlo, sut i ddarganfod eich ffordd eich hun ymlaen.  Pobl gyffredin o bob cefndir yw gwirfoddolwyr y Samariaid ac maen nhw’n deall bod yna, weithiau, bethau na allwch siarad amdanyn nhw efo’r bobl o’ch cwmpas. Maen nhw’n gwybod, gydag ychydig o amser a llonydd, bod pobl yn aml iawn yn gallu dod o hyd i’w atebion eu hunain.

 

PapyrusPAPYRUS HOPELineUK; Ffôn: 0800 068 41 41 (dydd Llun i ddydd Gwener, 10am - 5pm a 7pm - 10pm ac o 2pm - 5pm ar benwythnosau). Nod PAPYRUS yw atal pobl ifanc rhag cymryd eu bywydau eu hunain.  Llinell gymorth yw hon sydd â staff proffesiynol yn darparu cefnogaeth, cyngor ymarferol a gwybodaeth i bobl ifanc sy’n poeni am eu hunain ac i unrhyw un sy’n poeni y gallai unigolyn ifanc wneud niwed i’w hun. Mae gan PAPYRUS amrywiaeth o adnoddau defnyddiol gan gynnwys cardiau cyswllt HOPELineUK, neu gallwch ffonio 01925 572444 neu anfon ffacs 01925 240502 i gael pecyn sampl.

 

Cyngor arbenigol i bobl sy’n hunan-niweidio

Rhwydwaith Hunan-Niweidio Cenedlaethol Rhif: ffôn: 0800 622 6000 (7pm i 11pm).

Fforwm ac adnoddau ar gyfer unigolion sy’n hunan niweidio a’u teuluoedd , ac i weithwyr proffesiynol sy’n eu cefnogi. Awgrymiadau ynglŷn â beth i’w wneud neu ddweud a beth i beidio â’i wneud neu ddweud os ydych chi’n helpu rhywun sy’n hunan-niweidio. Cyngor ar sut i fynd â meddwl rhywun sydd yn ceisio peidio â hunan-niweidio.

 

Get Connected:  Ffôn: 080 8808 4994 (1pm i 11pm)

Yn cynnig help dros y ffôn a thrwy e-bost i bobl ifanc (dan 25) sy’n hunan-niweidio.

Selfharm.co.uk

Prosiect pwrpasol i roi cefnogaeth i bobl ifanc sy’n cael eu heffeithio gan hunan-niweidio.

TheSite.org

Mae TheSite.org yn cynnig gwybodaeth a chefnogaeth i bobl ifanc 16-25 oed ar draws y DU. Ceir yma gefnogaeth a chyngor penodol am hunan-niweidio.

RecoverYourLife

Cymuned ar-lein sy’n rhoi cefnogaeth hunan-niweidio. Mae hefyd yn rhoi cefnogaeth ar gyfer unrhyw broblemau emosiynol eraill, yn ogystal â hunan-niweidio.

 

Sefydliadau eraill sy’n cynnig cefnogaeth:

Big White WallBig White Wall 

Gwasanaeth cyfrinachol ar-lein ar gyfer pobl dros 16 oed. Yma cewch gefnogaeth 24/7 gan bobl sy’n teimlo union yr un fath â chi. Cewch ddysgu sut i wneud eich hun deimlo’n well, a sut i ymdopi â’ch gofidiau.
 

CALLCall Helpline (Wales): Ffôn: 0800 132 737.

Gwasanaeth 24/7 sy’n cynnig cefnogaeth emosiynol am ddim a gwybodaeth/llenyddiaeth am iechyd meddwl a materion perthnasol i bobl Cymru. Anfonwch neges destun ‘help’ at 81066.  

CALMCALM: Campaign Against Living Miserably: Ffôn: 0800 585858

Cynigir cymorth i ddynion 15-35  oed sy’n teimlo’n isel drwy’r wefan a llinell gymorth. Rhoddir cyngor a gwybodaeth dros y ffôn. Mae’r galwadau am ddim, yn gyfrinachol ac  yn ddienw. Mae’r llinell gymorth ar agor o 5pm - hanner nos ar ddydd Sadwrn, dydd Sul, dydd Llun a dydd Mawrth, pob wythnos o’r flwyddyn. Gall pobl sy’n ffonio o Lundain hefyd alw 0800 585858 neu anfon neges destun 07537 404717, gan gychwyn y neges gyntaf CALM1

ChildLineChildline: Ffôn: 08000 111

Os ydych yn poeni am unrhyw beth, bach neu fawr, peidiwch â’i gadw i chi’ch hun. Gall siarad â rhywun wirioneddol eich helpu. Os oes rhywbeth ar eich meddwl, mae ChildLine yma i chi.

 

Consumer Counselling Credit Services

Gwasanaeth cefnogi am ddim ar-lein sy’n cynnig cyngor cyfrinachol ac ymarferol am faterion yn ymwneud ag arian a dyledion.


CRUSE Bereavement Care: Llinell Gymorth 0844 4779400; e-bost: helpline@cruse.org.uk

 

Depression allianceDepression Alliance: Ffôn: 0845 123 2320

Gwybodaeth a chefnogaeth i bobl sydd ag iselder, ac i berthnasau sydd eisiau helpu. Grwpiau hunangymorth, gwybodaeth a chodi ymwybyddiaeth am iselder. E-bost: information@depressionalliance.org


Depression UK

Grŵp cydgefnogaeth cenedlaethol ar gyfer pobl ag iselder. E-bost: cefnogi A national mutual support group for people suffering from depression. Email: info@depressionuk.org


Drinksmarter: Llinell gymorth: 0800 7 314 314

Ffoniwch am ddim, unrhyw bryd i siarad â rhywun yn gyfrinachol.


Mind:
Llinell wybodaeth: Ffôn: 0300 123 3393 (dydd Llun i ddydd Gwener 9am -6pm)

Mae’r llinell yn darparu gwybodaeth am nifer o bynciau yn cynnwys mathau o ofid meddwl, o le i gael cymorth ac eiriolaeth. Gallant roi manylion am gymorth a chefnogaeth sydd ar gael i bobl yn eu hardal nhw. E-bost : info@mind.org.uk


National Debtline:
Ffôn: 0808 808 4000

Gwybodaeth gyfrinachol ac annibynnol am ddim ar sut i ddelio â phroblemau yn ymwneud â dyledion.


Galw Iechyd Cymru
: Ffôn: 0845 46 47

Am gyngor iechyd ac i dawelu meddwl, 24 awr y dydd, 365 diwrnod y flwyddyn. 


SANE: SANEline: 0845 767 0800 (6pm-11pm)

Cefnogaeth emosiynol a gwybodaeth arbenigol i unrhyw un sydd wedi cael eu heffeithio gan salwch meddwl, yn cynnwys teuluoedd, ffrindiau a gofalwyr. Mae SANE yn cynnig cefnogaeth 1:1 drwy linell gymorth a gwasanaethau e-bost a chefnogaeth cyfoedion drwy’r Fforwm Gefnogaeth ar-lein lle mae pobl yn rhannu eu teimladau a phrofiadau iechyd meddwl, yn ogystal â chyfnewid gwybodaeth am driniaethau a chefnogaeth.


Survivors of Bereavement by Suicide (SOBS): Llinell gymorth: 0844 561 6855 (9am i 9pm bob dydd)


UK National Drugs helpline: Ffôn: 0800 77 66 00 

Gwasanaeth 24/7 sy’n cynnig cyngor a gwybodaeth gyfrinachol ac am ddim i unrhyw un sy’n poeni am, neu sydd â chwestiynau am, gyffuriau.


Grwpiau Cefnogi

Manylion am sefydliadau cefnogi cleifion yn y DU, grwpiau hunangymorth, darparwyr gwybodaeth am iechyd a chlefydau ayyb... Mae pob cofnod yn cael ei groesgyfeirio ac mae’r manylion yn cael eu gwirion bob blwyddyn.

This leaflet was produced by the Royal College of Psychiatrists' Public Education Editorial Board.

Series Editor: Dr Philip Timms

Main Authors: Dr Alys Cole-King, Consultant Liaison Psychiatrists/Open Minds Alliance CIC with comments from James Bethel (previous RCN ED rep), Professor Carolyn Chew-Graham, Joe Ferns (Samaritans), Dr Gil Green (STORM), Dr John Henden, Dr Chris Manning, Professor Stephen Platt, Martin Seager, Dr Philip Timms, Keith Waters, Dr Julie Williams (PHW) and contributions from RCGP/RCPsych Mental Health Forum and College of Medicine Mental Health Advisory Board and Janet Roberts and colleagues of CALL Helpline.

With grateful thanks to Eleri Wyn Hughes, Swyddog Iaith Gymraeg / Welsh Language Officer, for translating this leaflet.

Illustration by Lo Cole - www.locole.co.uk/

 

This leaflet is made available through the generosity of the Charitable Monies Allocation Committee of the mental health charity St Andrew's, Northampton.

 

St Andrews Healthcare Open Minds  

 

RCN

Royal College of General Practitioners

 

This leaflet reflects the best available evidence at the time of writing.


RCPsych logo

© March 2012. Due for review: March 2014. Royal College of Psychiatrists. This leaflet may be downloaded, printed out, photocopied and distributed free of charge as long as the Royal College of Psychiatrists is properly credited and no profit gained from its use. Permission to reproduce it in any other way must be obtained from the Head of Publications. The College does not allow reposting of its leaflets on other sites, but allows them to be linked directly.
 

The Royal College of Psychiatrists is a charity registered in England and Wales (228636) and in Scotland (SC038369)

 

Please note that we are unable to offer advice on individual cases. Please see our FAQ for advice on getting help.

feedback form feedback form

Please answer the following questions and press 'submit' to send your answers OR E-mail your responses to dhart@rcpsych.ac.uk

On each line, click on the mark which most closely reflects how you feel about the statement in the left hand column.

Your answers will help us to make this leaflet more useful - please try to rate every item.

 

This leaflet is:

Strongly agree

Agree

Neutral

Disagree

Strongly Disagree

  Strongly Agree Strongly Agree Agree Neutral Disagree Strongly Disagree Strongly Disagree
Readable
           
Useful
           
Respectful, does not talk down
           
Well designed
           

Did you look at this leaflet because you are a (maximum of 2 categories please):

Age group (please tick correct box)