Informacje na temat zdrowia psychicznego w języku polskim

Środki przeciwdepresyjne

Antidepressants

Cele ulotki

Niniejsza ulotka przeznaczona jest dla tych wszystkich, którzy poszukują informacji na temat środków przeciwdepresyjnych.  Opisuje ona sposób ich działania, efekty i skutki uboczne, względy, dla których się je przepisuje, oraz leczenie alternatywne.  W zakończeniu podajemy odsyłacze i źródła, które mogą dostarczyć dalszych szczegółów, jeśli informacje zawarte w naszej ulotce okażą się nie do końca wyczerpujące.

W przypadkach, gdzie występuje niezgodność opinii naukowej, podaliśmy publikacje, które pomogą państwu wyciągnąć własne konkluzje na te tematy.  Dotyczy to efektywności środków przeciwdepresyjnych, problemów występujących w momencie przerwania kuracji i jak są one oceniane w porównaniu z innymi metodami leczenia.  W chwili publikacji tej ulotki, wymienione źródła były w całości i bezpłatnie dostępne w sieci internetowej.

Czym są leki przeciwdepresyjne?

Środki przeciwdepresyjne to leki, które łagodzą objawy depresji.  Po raz pierwszy wprowadzono je w latach 50-tych i są rutynowo stosowane do dziś.  Obecnie istnieje prawie trzydzieści różnych rodzajów leków przeciwdepresyjnych, dzielących się na cztery główne grupy:

• Leki trójpierścieniowe
• Inhibitory monoaminooksydazy (MAO-I)
• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• Inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradernaliny (SNRI)

Działanie leków przeciwdepresyjnych

Uważa się, choć nie jest to absolutnie pewne, że leki przeciwdepresyjne zwiększają aktywność występujących w mózgu związków chemicznych zwanych neuroprzekaźnikami,  które przekazują sygnały pomiędzy komórkami mózgowymi.  Istnieje przekonanie, że serotonina i noradrenalina to związki chemiczne mające największe znaczenie w przypadkach depresji.

Stosowanie leków przeciwdepresyjnych

• Depresja o średnim lub silnym natężeniu (nie stosuje się w łagodnej depresji)
• Silne zaburzenia lękowe i ataki paniki
• Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne
• Przewlekły ból
• Zaburzenia odżywiania
• Zespół stresu pourazowego

W przypadku niejasności co do przyczyn zalecenia leku przeciwdepresyjnego, należy poprosić lekarza o wyjaśnienie.

Efektywność leków przeciwdepresyjnych

Stosunek procentowy osób cierpiących na depresję, które odczują znaczną poprawę po trzech miesiącach leczenia wygląda następująco:

50-65% w grupie stosującej leki przeciwdepresyjne

w porównaniu z

25-30% w grupie stosującej lek nieaktywny, czyli placebo

Dziwić może fakt, iż pacjenci przyjmujący placebo odczuwają poprawę, ale efekt ten dotyczy wszystkich leków działających na stany emocjonalne – podobnie jak w przypadku środków przeciwbólowych.  Leki przeciwdepresyjne są pomocne, ale podobnie jak w przypadku wieku innych leków, ich efektywność w pewnej mierze przypisuje się efektowi placebo.

Czy leki nowej generacji są lepsze od leków tradycyjnych?

I tak i nie.  Starsze leki (trójpierścieniowe) są równie efektywne jak nowe (SSRI), jednakże leki nowej generacji mają mniej efektów niepożądanych.  Ich główną zaletą jest to, że są zdecydowanie mniej niebezpieczne w przypadku przedawkowania.

Jaki lek przeciwdepresyjny mi zalecono?

W zakończeniu niniejszej ulotki podajemy listę leków przeciwdepresyjnych, ich rodzaj i nazwę handlową.

Czy leki przeciwdepresyjne wywołują niepożądane efekty?

Tak – o dokładne informacje należy zwrócić się do lekarza.  Należy zawsze poinformować lekarza o obecnych schorzeniach i przebytych chorobach.  Poniżej podajemy listę skutków ubocznych, które mogą wystąpić podczas leczenia różnymi środkami przeciwdepresyjnymi.

Leki trójpierścieniowe

Leki te zazwyczaj powodują suchość w ustach, lekkie drżenie, przyśpieszone bicie serca, zaparcia, senność i tycie.  U osób starszych mogą powodować dezorientację, spowolnienie fazy początkowej i końcowej oddawania moczu, omdlałość wywołaną niskim ciśnieniem, oraz możliwość upadków.  Nie zaleca się stosowania tej grupy leków przeciwdepresyjnych u pacjentów cierpiących na schorzenia serca.  U mężczyzn mogą wystąpić zaburzenia erekcji, lub opóźniony wytrysk.  Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne są niebezpieczne w przypadku przedawkowania.

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)

Przez pierwsze dwa tygodnie przyjmowania leków z grupy SSRI, mogą wystąpić mdłości, a także nasilenie stanów lękowych.  Aby uniknąć silnej niestrawności, którą mogą wywołać niektóre z tych leków, należy je przyjmować w czasie posiłków. Większym problemem mogą być zaburzenia funkcji seksualnych.  Znane są również rzadkie przypadki agresji.

Skutki uboczne opisane tutaj, jak i te wymienione w ulotkach dołączonych do opakowań z lekarstwami, mogą martwić.  Należy jednak pamiętać, że większość pacjentów odczuwa tylko znikomą ilość łagodnych skutków ubocznych, lub nie odczuwa ich wcale. W ciągu pierwszych dwóch tygodni organizm przyzwyczaja się do leku, po czym skutki uboczne zazwyczaj mijają. Ważne jest jednak, aby pacjent znał pełny zakres skutków ubocznych, aby móc je rozpoznać w przypadku ich wystąpienia i przedyskutować z lekarzem.  Poważne skutki uboczne, takie jak problemy z oddawaniem moczu, kłopoty z pamięcią, upadki czy dezorientacja, rzadko występują u ludzi zdrowych, w wieku młodym lub średnim.  Często natomiast u osób cierpiących na depresję, występują myśli o samookaleczeniu lub samobójstwie, o czym należy poinformować lekarza.  Odczucia tego typu miną, kiedy depresja zacznie się rozpraszać.

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI)

Skutki uboczne w tej grupie leków są bardzo zbliżone do objawów występujących przy lekach z grupy SSRI.  Pacjenci cierpiący na poważne schorzenia serca nie powinni przyjmować wenlafaksyny (ang.: Venlafaxine). Lek ten może również powodować wzrost ciśnienia krwi, co należy monitorować.

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO-I)

Obecnie rzadko przepisuje się ten środek przeciwdepresyjny.  U osób, których dieta zawiera substancję chemiczną o nazwie tyramina, leki typu MAO-I mogą powodować niebezpieczny wzrost ciśnienia krwi. Pacjent, który godzi się na leczenie tym typem leków, otrzyma od lekarza listę produktów spożywczych, których powinien unikać.

Prowadzenie samochodu i obsługa maszyn

Niektóre leki przeciwdepresyjne powodują ospałość i spowalniają reakcje, zwłaszcza leki starej generacji.  Niektóre środki pozwalają na prowadzenie samochodu.  Należy również pamiętać, że depresja także przyczynia się do zaburzenia koncentracji, co może zwiększyć prawdopodobieństwo wypadku.  W razie wątpliwości należy poradzić się lekarza.

Czy leki przeciwdepresyjne prowadzą do uzależnienia?

Leki przeciwdepresyjne nie prowadzą do uzależnień w takim samym sensie jak środki uspokajające, alkohol, lub nikotyna, ponieważ:

• Nie wymagają ciągłego zwiększania dawki w celu uzyskania takiego samego efektu
• Nie powodują niedosytu/głodu w momencie przerwania kuracji

Debata na ten temat, jednakże, wciąż trwa.  Mimo braku wyżej opisanych objawów uzależnienia, objawy zespołu abstynencyjnego zaobserwowano u prawie jednej trzeciej pacjentów, którzy odstawili leki z grup SSRI i SNRI. 

Należą do nich m.in.:

• Rozstrój żołądka
• Objawy grypowe
• Lęk
• Zawroty głowy
• Intensywne marzenia nocne
• Odczucie lekkich wstrząsów elektrycznych na ciele (patrz bibliografia)

U większości ludzi powyższe objawy występują w lekkiej formie, jednakże niektórzy pacjenci odczuwają je w dość ostrej formie.  Najczęściej dzieje się to w przypadku paroksetyny (Seroxat) i wenlafaksyny (Efexor).  Na ogół zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leków przeciwdepresyjnych zamiast nagłego zaprzestania kuracji.

W niektórych przypadkach pacjenci przyjmujący leki z grupy SSRI przez kilka miesięcy po odstawieniu leku nie mogą sobie poradzić i zakładają, że to objaw uzależnienia.  Większość lekarzy uważa jednak, że przyczyną jest najprawdopodobniej nawrót choroby.

W roku 2004 Komitet ds. Bezpieczeństwa Leków (ang. Committee on Safety of Medicines) w Zjednoczonym Królestwie przeanalizował dostępne na ten temat dane naukowe i stwierdził: „Groźba poważnego uzależnienia od leków z grupy SSRI i pokrewnych środków przeciwdepresyjnych nie została niezbicie dowiedziona.  Nie wykazano występowania zespołu uzależnienia zgodnie z przyjętymi kryteriami międzynarodowymi.”

Środki przeciwdepresyjne i uczucia samobójcze u młodych ludzi

Niektóre badania wykazują wzrost myśli samobójczych (ale bez dokonania samego aktu samobójstwa) oraz występowanie innych niepożądanych efektów u młodych ludzi biorących środki przeciwdepresyjne.  W związku z tym przepisy nie zezwalają na stosowanie środków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI u pacjentów poniżej 18-tego roku życia.  Jednakże, Instytut NICE (ang. National Institute for Health and Clinical Excellence) zaopiniował ostatnio, że fluoksetyna, środek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, może być stosowana u pacjentów poniżej 18-tego roku życia.

Brak jak dotąd niepodważalnych dowodów na wzrost ryzyka samookaleczenia i myśli samobójczych u pacjentów dorosłych powyżej 18-go roku życia.  Jak wiadomo jednak każdy dojrzewa w innym tempie.  Ryzyko popełnienia samobójstwa jest większe u osób młodych, w związku z czym młodzi pacjenci biorący środki przeciwdepresyjne typu SSRI wymagają szczególnie uważnej obserwacji.

Środki przeciwdepresyjne i ciąża

W okresie ciąży najlepiej zażywać jak najmniej leków.  W niektórych jednakże przypadkach pacjentki ciężarne muszą kontynuować terapię środkami przeciwdepresyjnymi , aby pozostać w dobrym stanie zdrowia.  Najlepiej wtedy przedyskutować z lekarzem związane z tym korzyści i ryzyko.  Dobrze jest rozważyć:

• Stopień nasilenia choroby w przeszłości;
• Jaki wpływ będzie miała choroba matki na dziecko;
• Najnowsze informacje na temat bezpieczeństwa środków przeciwdepresyjnych w okresie ciąży;
• Inne metody leczenia, takie jak terapia kognitywno-behawioralna.

Karmienie piersią

Wiele kobiet stosuje karmienie piersią mimo przyjmowania środków przeciwdepresyjnych, ale warto tę sprawę przedyskutować z lekarzem.  Należy rozważyć:

• Korzyści karmienia piersią;
• Ilość środka przeciwdepresyjnego, jaka przedostaje się do mleka matki;
• Ryzyko nawrotu choroby w przypadku przejścia na inny rodzaj leku po narodzeniu dziecka;
• Przedwczesny poród, lub problemy zdrowotne dziecka.

Wpływ na noworodka

Do organizmu noworodka przedostaje się niewielka tylko ilość środka przeciwdepresyjnego z mlekiem matki.  Już po kilku tygodniach życia niemowlęcia jego nerki i wątroba pracują bardzo wydajnie i są w stanie przetworzyć i wydalić lek z organizmu, podobnie jak dorosły, dzięki czemu ryzyko jest niewielkie. 

Niektóre środki przeciwdepresyjne, takie jak na przykład imipramina, nortryptylina i sertralina, przedostają się do mleka matki w znikomych tylko ilościach, dlatego też warto omówić to z lekarzem lub farmaceutą.  W sumie więc przyjmując środki przeciwdepresyjne najlepiej nadal karmić piersią, biorąc pod uwagę wszystkie wynikające z tego korzyści.

Jak przyjmować środki przeciwdepresyjne

• Przez pierwszych kilka tygodni należy utrzymywać stały kontakt z lekarzem.  W przypadku niektórych starszych leków z grupy trójpierścieniowych leczenie rozpoczyna się od niskiej dawki, stopniowo zwiększanej przez pierwsze dwa tygodnie.  Pacjent nie powinien więc zaniedbywać w tym czasie wizyt u lekarza, aby upewnić się, że otrzymuje odpowiednio zwiększoną dawkę leku.  Problem ten nie występuje przy środkach z grupy SSRI.  Pierwotna dawka jest zazwyczaj kontynuowana i nie wymaga zwiększania powyżej zalecanych granic.

• Większość skutków ubocznych zazwyczaj mija po kilku dniach, więc pacjent nie powinien się nimi zniechęcać.  Jeśli objawy uboczne nie są wyjątkowo dokuczliwe, nie należy przerywać przyjmowania leków.  W przeciwnym razie należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.  Jeśli samopoczucie pacjenta znacznie się pogorszyło, na przykład wzrosło poczucie niepokoju lub podenerwowania, lekarz musi zadecydować, czy wybrany środek jest odpowiedni w danym przypadku. 

• Lek należy przyjmować codziennie, w przeciwnym wypadku nie zadziała.

• Skutki działania leku widoczne są dopiero po pewnym czasie.  U większości pacjentów zauważa się poprawę w ciągu 1-2 tygodni, a czasem na pełny efekt czeka się nawet do 6 tygodni.

• Zniechęcenie i przedwczesne zaniechanie przyjmowania leku jest najczęstszą przyczyną braku poprawy i nawrotu choroby.

• Odradza się picia alkoholu podczas leczenia środkami przeciwdepresyjnymi.  Alkohol może pogłębić depresję, a spożywany wraz z lekami przeciwdepresyjnymi powoduje spowolnienie reakcji i senność, co może stwarzać kłopoty podczas prowadzenia pojazdów lub innych czynności wymagających koncentracji.

• Środki przeciwdepresyjne należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

• Jeśli pacjent odczuwa chęć przedawkowania, powinien natychmiast powiadomić lekarza i poprosić kogoś innego o przechowywanie leków.

• Przy wprowadzeniu nowej dawki leku, należy poinformować lekarza o każdej większej zmianie nastroju.

Jak długo należy przyjmować leki?

Środki przeciwdepresyjne nie leczą przyczyny depresji, ani też nie usuwają jej zupełnie.  W większości przypadków depresja mija po mniej więcej ośmiu miesiącach bez żadnego leczenia.

W przypadku zaprzestania przyjmowania leków przed upływem ośmiu lub dziewięciu miesięcy, istnieje większa szansa, że nastąpi nawrót objawów depresji.  Obecne zalecenia sugerują, że należy kontynuować kurację środkami przeciwdepresyjnymi co najmniej przez sześć miesięcy po wystąpieniu poprawy zdrowia pacjenta.  Warto też zastanowić się nad źródłem podatności pacjenta na depresję, oraz okolicznościami, które ją wywołały, aby znaleźć sposoby zmniejszenia możliwości nawrotu.

Pacjenci, którzy co najmniej dwukrotnie już cierpieli na depresję w przeszłości, powinni kontynuować kurację przynajmniej przez dwa lata.

Nawroty depresji

U niektórych ludzi występują wielokrotne nawroty głębokiej depresji.  Nawet w okresie poprawy samopoczucia, zaleca się wieloletnią kurację środkami przeciwdepresyjnymi, aby zapobiec nawrotom.  Odnosi się to szczególnie do ludzi starszych, u których częstotliwość nawrotów jest większa.  W niektórych przypadkach lekarz może przepisać inne środki, np. na bazie litu.  Pomocną może również okazać się psychoterapia w połączeniu z lekami.

Wpływ środków przeciwdepresyjnych na życie pacjenta

Depresja to choroba bardzo dokuczliwa, która może poważnie ograniczyć zdolność pacjenta do pracy i odebrać radość życia.  Środki przeciwdepresyjne, które  może przepisać lekarz pierwszego kontaktu, przyspieszają powrót do zdrowia.  Oprócz opisanych wcześniej efektów ubocznych nie powinny one zaważyć na życiu pacjenta. Pacjenci przyjmujący środki przeciwdepresyjne, zwłaszcza te nowej generacji, prowadzą na ogół normalne życie towarzyskie i zawodowe i bez problemów korzystają z normalnych rozrywek.

Otoczenie pacjenta cierpiącego na przewlekłą depresję, zwłaszcza partner, często przyzwyczaja się do sposobu bycia pacjenta i trudno im się przystosować do zmiany nastroju pacjenta, który w miarę postępu leczenia zaczyna nabierać pozytywnych poglądów.  Może to prowadzić do scysji, w związku z czym warto o tym otwarcie porozmawiać, aby wszyscy byli świadomi sytuacji.

Skutki nie przyjmowania środków przeciwdepresyjnych

Trudno przewidzieć następstwa odrzucenia środków przeciwdepresyjnych – wiele zależy od przyczyn, dla których je przepisano, stopnia natężenia i przeciągu trwania choroby.  Na ogół przyjmuje się, że w większości przypadków depresja mija samoczynnie w przeciągu około ośmiu miesięcy.  W przypadku łagodnej depresji zaleca się stosowanie innych metod leczenia opisanych w dalszej części tej ulotki.  Twój lekarz doradzi Ci, która metoda będzie najbardziej odpowiednia w Twoim przypadku.

Inne metody leczenia depresji

Same tabletki nie wystarczają.  Ważne jest, aby znaleźć sposoby polepszenia własnego samopoczucia, dzięki czemu zmniejszy się prawdopodobieństwo nawrotu depresji.  Może to być na przykład rozmowa z zaufaną osobą, regularne ćwiczenia, ograniczenie alkoholu, prawidłowe odżywianie, stosowanie technik relaksacyjnych dla odprężenia, oraz próby rozwiązania problemów, które doprowadziły do depresji.  Nasza ulotka na temat depresji zawiera wiele wskazówek i porad na ten temat.

Terapie słowne

Istnieje wiele różnego rodzaju terapii słownych, które skutecznie leczą depresję.  Poradnictwo jest skuteczne w przypadkach łagodnej depresji.  Techniki rozwiązywania problemów okazują się pomocne w przypadkach depresji spowodowanej różnego rodzaju trudnościami życiowymi.  Terapia poznawczo-behawioralna, powstała w celu leczenia depresji, pomaga nam zrozumieć własne pojmowanie świata, ludzi i nas samych.  Nasze ulotki na temat psychoterapii i terapii poznawczo-behawioralnej zawierają dalsze szczegóły na temat tych i innych form terapii.

Środki ziołowe

Dziurawiec (łac. Hypericum; ang: St Johns Wort), środek ziołowy używany w leczeniu depresji, jest dostępny bez recepty.

Światło

Jeśli zauważasz, że zaczynasz odczuwać przygnębienie zimą, a nastrój Ci się poprawia w miarę wydłużania się dni, może to być oznaką sezonowej choroby afektywnej (ang: SAD – seasonal affective disorder), czyli depresji sezonowej.  W takich przypadkach z pomocą może przyjść lampa do fototerapii, emitująca jasne światło, którą włącza się codziennie przez określony czas, aby zrekompensować brak silnego światła w okresie zimy.

Porównanie środków przeciwdepresyjnych z innymi formami leczenia

Najnowsze badania skuteczności leczenia sugerują, że na przestrzeni dwunastu miesięcy leczenia terapie wymienione powyżej są równie skuteczne co środki przeciwdepresyjne.  Przyjmuje się, że środki przeciwdepresyjne na ogół działają szybciej (patrz: bibliografia poniżej).  Wyniki niektórych badań sugerują, że najlepiej połączyć psychoterapię i środki przeciwdepresyjne.  Niestety w niektórych rejonach kraju, niektóre rodzaje psychoterapii nie są ogólnie dostępne w ramach NHS (państwowa służba zdrowia).

W Niemczech, dziurawiec jest szeroko stosowany jako środek przeciwdepresyjny.  Jego skuteczność wydaje się być równie dobra co środki przeciwdepresyjne w przypadkach łagodnej depresji, brak jednak publikacji dokumentujących jego efektywność w przypadkach umiarkowanej lub głębokiej depresji.

Skuteczną formą leczenia depresji są również ćwiczenia fizyczne, a także książki poradnicze oparte na terapii poznawczo-behawioralnej.  Jeśli nasza ulotka nie odpowiedziała na wszystkie państwa pytania na temat środków przeciwdepresyjnych, prosimy zajrzeć do sekcji podającej dodatkowe źródła informacji, a także poradzić się lekarza lub psychiatry.  Warto również porozmawiać na ten temat z kimś bliskim.

Powszechnie stosowane środki przeciwdepresyjne:

Objaśnienie skrótów

SSRI = Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (ang. Selective Serotonin Reuptake Inhibitor)

SNRI = Inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (ang. Serotonin and Noradrenaline Reuptake Inhibitor)

MAOI = Inhibitory monoaminooksydazy (ang. Monoamine oxidase inhibitor)

NaSSA = lek przeciwdepresyjny blokujący receptory serotonergiczne i noradrenergiczne (ang. Noradrenergic and Specific Serotonergic Antidepressant)

Bibliografia

W momencie publikacji niniejszej ulotki, wyszczególnione poniżej źródła są w całości dostępne w sieci internetowej.

Pytania i odpowiedzi dotyczące ustaleń grupy roboczej ekspertów powołanej przez Komitet ds. Bezpieczeństwa Leków (Grudzień 2004). http://www.mhra.gov.uk/ (ang. Questions and answers on findings of CSM expert Working Group)

Środki przeciwdepresyjne i poradnictwo ogólne w leczeniu ciężkiej depresji w ramach podstawowej opieki zdrowotnej: badania randomizowane pod kątem preferencji pacjenta. (ang. Antidepressant drugs and generic counselling for treatment of major depression in primary care: randomised trial with patient preference.)  British Medical Journal (2001) 322: 772 (31 March). Porównuje środki przeciwdepresyjne i poradnictwo.

Reakcje na odstawienie środków przeciwdepresyjnych. (ang. Antidepressant discontinuation reactions) British Medical Journal (1998) 316: 1105-1106 (11 April).

Depresja w podstawowej opiece zdrowotnej, Vol 2.  Leczenie ciężkiej depresji, MD Rockville, Wydział Zdrowia i Spraw Socjalnych w USA. (1993) Wytyczne praktyki klinicznej. Nr 5: przegląd efektywności środków przeciwdepresyjnych oraz innych metod leczenia depresji (ang. A review of the effectiveness of antidepressants and other treatments of depression).

Ciąża i karmienie piersią:

Informacje na temat bezpieczeństwa środków przeciwdepresyjnych wydane przez MHRA, brytyjską agencję rządową ds. regulacji leków i środków opieki medycznej. (ang. Medicines and Healthcare Products Regulatory Agency).  Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (ang. Selective Serotonin Reuptake Inhibitors)

www.mhra.gov.uk/home/idcplg?IdcService=SS_GET_PAGE&nodeId=242

Bezpieczeństwo paroksetyny w okresie ciąży – pytania i odpowiedzi

www.mhra.gov.uk/home/groups/pl-p/documents/websiteresources/con2022700.pdf

Wskazówki Instytutu NICE (ang. National Institute for Health and Clinical Excellence) dotyczące zdrowia psychicznego w okresie przed- i poporodowym wydane w roku 2007
www.nice.org.uk/guidance/CG45

Dalszych informacji można zasięgnąć w następujących organizacjach:

Association for Postnatal Depression

(Stowarzyszenie na rzecz pomocy w depresji poporodowej)

Telefoniczna linia pomocy: 020 7386 0868 (10:00-14:00 pon., śr. i pt., oraz 10:00-17:00, wt. i czw.).

Oferuje pomoc matkom cierpiącym na depresję poporodową.  Celem stowarzyszenia jest również pogłębienie świadomości społeczeństwa na temat tej choroby, jak również wspieranie badań naukowych nad przyczynami i naturą tej choroby.

Aware

Telefoniczna linia pomocy: 00 353 1 90 303 302; Tel: 00 353 1 661 7211.

Organizacja Aware (z ang. ‘świadomy’) udziela informacji i wsparcia ludziom dotkniętym depresją w Irlandii i w Irlandii Północnej.

Depression Alliance (Zrzeszenie na rzecz pomocy w depresji)

Tel: 0845 123 23 20; information@depressionalliance.org

Informacje, wsparcie i zrozumienie dla ludzi cierpiących na depresję oraz osób spokrewnionych, które chcą pomóc.  Grupy wzajemnej pomocy, informacje, uświadamianie na temat depresji.

Depression Alliance Cymru (Zrzeszenie na rzecz pomocy w depresji w Walii)

Tel: 029 2069 2891; email: admin@dacymru.org

Depression Alliance Scotland (Zrzeszenie na rzecz pomocy w depresji w Szkocji)

Tel: 0845 123 23 20; email: info@dascot.org

Depression UK (dawna nazwa: the Fellowship of Depressives Anonymous - Anonimowe Towarzystwo Pomocy Ludziom z Depresją)

Email: inf@depressionuk.org

Ogólnokrajowa organizacja wzajemnej pomocy ludziom cierpiącym na depresję.

MDF The Bipolar Organisation (Organizacja pomocy w zaburzeniu dwubiegunowym)

Tel: 08456 340 540; email; mdf@mdf.org.uk

Organizacja charytatywna prowadzona przez osoby cierpiące na zaburzenie afektywne dwubiegunowe (dawniej zwaną depresją maniakalną) mająca na celu pomóc im na powrót zapanować na własnym życiem.

MDF The Bipolar Organisation Cymru (Organizacja pomocy w zaburzeniu dwubiegunowym w Walii)

Telefoniczna linia pomocy: 08456 340 080; Tel: 01633 244244; Faks: 01633 244111; Email: info@mdfwales.org.uk  

Działając poprzez grupy wzajemnej pomocy i udzielając informacji na temat wszelkich aspektów tej choroby, organizacja ta pomaga ludziom cierpiącym na tę chorobę na powrót zapanować na własnym życiem.

Bipolar Fellowship Scotland (Zrzeszenie na rzecz pomocy w zaburzeniu dwubiegunowym w Szkocji)

Tel: 0141 560 2050 

Udziela informacji, wsparcia i porad osobom cierpiącym na zaburzenie afektywne dwubiegunowe, oraz ich bliskim.  Propaguje samopomoc, informuje i pogłębia wiedzę na temat tej choroby w Szkocji.

NHS Direct

Tel: 0845 4647

Całodobowa telefoniczna linia pomocy, prowadzona przez pielęgniarki, zapewniająca poufną pomoc, porady i informacje.

The electronicMedicines Compendium (eMC) (elektroniczne compendium leków)

Zawiera streszczenia ulotek dla pacjentów na temat leków (PILs), jak również informacje na temat wielu tysięcy leków dopuszczonych do sprzedaży w Zjednoczonym Królestwie.  Uaktualniane na bieżąco.

Dodatkowe źródła informacji

−           Dalsze ulotki na temat depresji

−           Malignant Sadness (Złośliwy smutek), Lewis Wolpert

−           Undoing depression: What therapy doesn't teach you and medication can't give you (Odkręcanie depresji: czego terapia cię nie nauczy, a leki nie zapewnią), Richard O'Connor

−           Overcoming Depression (Przezwyciężyć depresję), Paul Gilbert

−           Managing depression (Kontrolowanie depresji), David Westbrook, Oddział Psychologii Klinicznej, Warneford Hospital, Oxford OX3 7JX Anglia

Updated: January 2010. Due for review: January 2012

Tłumaczenie: Joanna Carroll

Ulotka ta została wydana przez Komisję Wydawniczą ds. Edukacji Publicznej Royal College of Psychiatrists.  Wydawca serii: Dr Philip Timms.

 

Uprzejmie informujemy, że Royal College of Psychiatrists nie udziela porad w indywidualnych przypadkach. Na stronie FAQ (często zadawane pytania) znajdziesz odpowiedź, gdzie i w jaki sposób należy ubiegać się o pomoc.

Powiedz nam co myślisz o tej ulotce!

Prosimy odpowiedzieć na poniższe pytania, a następnie kliknąć ‘wyślij’. Odpowiedzi można również wysłać mailem na adres dhart@rcpsych.ac.uk

W każdym rzędzie należy zaznaczyć odpowiedź, która najlepiej określa Twoje odczucia na temat określenia w kolumnie po lewej stronie.

Twoje odpowiedzi pomogą nam ocenić użyteczność naszej ulotki – postaraj się odpowiedzieć na każde pytanie.

 

Ta ulotka:	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
jest czytelna
	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
jest pożyteczna
	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
traktuje czytelnika z szacunkiem
	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
jest dobrze skomponowana
	Zdecydowanie się zgadzam	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się

Przeczytałeś tę ulotkę ponieważ (wybierz nie więcej niż dwie kategorie):

	Jesteś pacjentem poradni zdrowia psychicznego
	Ktoś z Twojej rodziny jest pacjentem poradni zdrowia psychicznego
	Opiekujesz się kimś, kto jest pacjentem poradni zdrowia psychicznego
	Ktoś z Twoich znajomych/przyjaciół jest pacjentem poradni zdrowia psychicznego
	Jesteś pracownikiem służby zdrowia
	Studiujesz aby zostać pracownikiem służby zdrowia
	Z innego powodu (jakiego)?

Twoja grupa wiekowa (prosimy odpowiednio zaznaczyć)

	0 - 16 lat
	17 - 24 lata
	25 - 55 lata
	Powyzej 55 lat

Imię (nie wymagany):

Email (nie wymagany):

Uwagi: