Διακοπή των αντικαταθλιπτικών

Αυτές οι πληροφορίες απευθύνονται σε όσους επιθυμούν να μάθουν περισσότερα σχετικά με τη διακοπή των αντικαταθλιπτικών.

Περιγράφουν:

• γιατί κάποιος μπορεί να αποφασίσει να διακόψει τη λήψη του αντικαταθλιπτικού του
• πώς να το κάνει με ασφάλεια
• τα συμπτώματα που ενδέχεται να εμφανιστούν κατά τη διακοπή ενός αντικαταθλιπτικού
• μερικούς τρόπους για να μειώσει ή να αποφύγει αυτά τα συμπτώματα.

Αυτές οι πληροφορίες για ασθενείς αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες οδηγίες του NICE σχετικά με την κατάθλιψη ενηλίκων. 

Τι είναι τα αντικαταθλιπτικά;

Τα αντικαταθλιπτικά είναι φάρμακα που χορηγούνται για παθήσεις όπως η κατάθλιψη, η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή και η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ). Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τον τρόπο λειτουργίας τους, τους λόγους συνταγογράφησης, τις επιδράσεις και τις παρενέργειές τους, καθώς και για εναλλακτικές θεραπείες, στο ειδικό μας άρθρο για τα αντικαταθλιπτικά.

Τα αντικαταθλιπτικά πρέπει συνήθως να λαμβάνονται για τουλάχιστον 6 μήνες μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων σας. Ωστόσο, αυτό θα πρέπει να αξιολογείται τακτικά από τον γιατρό που σας έχει συνταγογραφήσει το φάρμακο. Τα άτομα με σοβαρή ή υποτροπιάζουσα ψυχική ασθένεια ενδέχεται να χρειαστεί να λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Πότε πρέπει να σταματήσω τα αντικαταθλιπτικά;

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι αποφασίζουν να σταματήσουν τη λήψη των αντικαταθλιπτικών τους, όπως:

• το πρόβλημα ψυχικής υγείας που αντιμετώπιζαν έχει βελτιωθεί
• τα αντικαταθλιπτικά δεν λειτουργούν
• τα αντικαταθλιπτικά τούς προκαλούν δυσάρεστες παρενέργειες
• δεν θέλουν να παίρνουν πλέον αντικαταθλιπτικά

Εάν παίρνετε αντικαταθλιπτικά και παρατηρήσετε κάποιο από τα παραπάνω, συμβουλευτείτε τον γιατρό που σας τα συνταγογράφησε. Θα σας βοηθήσει να αποφασίσετε αν η διακοπή των αντικαταθλιπτικών είναι η σωστή επιλογή για εσάς και πώς να το κάνετε με ασφάλεια.

Πώς πρέπει να σταματήσω τα αντικαταθλιπτικά;

Συνήθως, τα αντικαταθλιπτικά δεν πρέπει να διακόπτονται απότομα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση συμπτωμάτων στέρησης και να αυξήσει την πιθανότητα υποτροπής. Τα συμπτώματα στέρησης διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Μπορεί, επίσης, να διαφέρουν ανάλογα με το εκάστοτε αντικαταθλιπτικό (βλ. Παράρτημα 1).

Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν σταδιακά να διακόψουν τη λήψη των αντικαταθλιπτικών τους σε διάστημα μερικών εβδομάδων ή μηνών, μειώνοντας τις δόσεις και στη συνέχεια διακόπτοντας εντελώς τη θεραπεία. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται «tapering» (σταδιακή μείωση). Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης συμπτωμάτων στέρησης ή να μετριάσει τη σοβαρότητα των τυχόν συμπτωμάτων που θα παρουσιάσετε.

Όλοι θα πρέπει να μειώνουν σταδιακά τη δόση των αντικαταθλιπτικών τους. Ωστόσο, για ορισμένους ανθρώπους (συνήθως όσους δεν τα λαμβάνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα) η μείωση μπορεί να γίνει σε λιγότερα βήματα.

Αν διακόπτετε τα αντικαταθλιπτικά σας μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, ο γιατρός σας ενδέχεται να σας προτείνει ένα πρόγραμμα μείωσης παρόμοιο με το παρακάτω παράδειγμα. Σε αυτή την περίπτωση, θα μειώνατε την τρέχουσα δόση σας κατά περίπου 50% κάθε 2-4 εβδομάδες, και θα διακόπτατε εντελώς τη λήψη μόλις φτάνατε σε χαμηλή δόση.

Αν δυσκολεύεστε να μειώσετε τη δόση τόσο γρήγορα και εμφανίσετε συμπτώματα στέρησης όταν προσπαθήσετε να σταματήσετε τη λήψη τους, θα πρέπει να μειώσετε τη δόση των αντικαταθλιπτικών με πιο αργό ρυθμό. Είναι σημαντικό να μειώσετε τη δόση με τρόπο που ταιριάζει σε εσάς και δεν σας δημιουργεί προβλήματα.

Ο παρών οδηγός έχει ως στόχο να σας βοηθήσει να αποφύγετε τα συμπτώματα στέρησης ή να τα περιορίσετε στο ελάχιστο δυνατό. Συζητήστε το θέμα αυτό με τον γιατρό σας, ώστε να βρείτε τον καλύτερο τρόπο για να διακόψετε τη λήψη τους.

Ποια συμπτώματα ενδέχεται να εμφανίσετε κατά τη διακοπή των αντικαταθλιπτικών και πόσο σοβαρά μπορεί να είναι;

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του NICE, για ορισμένους, τα συμπτώματα στέρησης μπορεί να είναι ήπια και να υποχωρήσουν σχετικά γρήγορα, χωρίς να απαιτείται κάποιου είδους βοήθεια. Άλλοι μπορεί να εμφανίσουν πιο σοβαρά συμπτώματα που διαρκούν πολύ περισσότερο (μερικές φορές για μήνες ή και πάνω από έναν χρόνο).

Προς το παρόν, δεν μπορούμε να προβλέψουμε ποιοι θα εκδηλώσουν τα πιο σοβαρά συμπτώματα στέρησης.

Συμπτώματα στέρησης από τα αντικαταθλιπτικά

Εάν εμφανίσετε κάποιο από τα συμπτώματα που αναφέρονται παρακάτω, ενημερώστε τον γιατρό σας.

Ενδέχεται να παρατηρήσετε:

• άγχος που έρχεται και φεύγει, μερικές φορές σε έντονες «εξάρσεις»
• δυσκολία στον ύπνο και έντονα ή τρομακτικά όνειρα
• πεσμένη διάθεση και αδυναμία να ενδιαφερθείτε για πράγματα ή να τα απολαύσετε
• αίσθηση σωματικής αδιαθεσίας
• απότομες αλλαγές στη διάθεση
• θυμός, αϋπνία, κόπωση, αδυναμία συντονισμού και πονοκέφαλος
• αίσθηση που μοιάζει με ηλεκτροσόκ στα χέρια, τα πόδια ή το κεφάλι. Οι αισθήσεις αυτές αποκαλούνται συχνά «zaps», και μπορεί να επιδεινώνονται όταν στρέφετε το κεφάλι στα πλάγια.
• αίσθηση ότι τα πράγματα γύρω σας δεν είναι αληθινά («αποπραγματοποίηση») ή αίσθηση ότι έχετε «βαμβάκι στο κεφάλι»
• δυσκολία συγκέντρωσης
• αυτοκτονικές σκέψεις
• ναυτία
• ζάλη (συνήθως είναι ήπια, αλλά μπορεί να γίνει τόσο έντονη που να μην μπορείτε να σταθείτε όρθιοι χωρίς βοήθεια)
• αίσθημα εσωτερικής ανησυχίας και αδυναμία να μείνετε ακίνητοι (ακαθησία).

Στο Παράρτημα 2 παρατίθεται κατάλογος και άλλων συμπτωμάτων που έχουν αναφερθεί.

Τι προκαλεί τα συμπτώματα στέρησης από τα αντικαταθλιπτικά;

Τα αίτια δεν είναι ακόμα πλήρως ξεκάθαρα. Στη διαδικασία εμπλέκονται χημικές ουσίες του εγκεφάλου που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές (όπως η σεροτονίνη και η νοραδρεναλίνη). Επιτρέπουν στα νευρικά κύτταρα να επικοινωνούν μεταξύ τους, δρώντας στις νευρικές απολήξεις. Θεωρείται ότι τα αντικαταθλιπτικά αυξάνουν τα επίπεδα αυτών των χημικών ουσιών στον χώρο μεταξύ των νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο και στα νεύρα σε όλο το σώμα και στο έντερο. Με την πάροδο του χρόνου, ο εγκέφαλος και το σώμα φαίνεται να προσαρμόζονται σταδιακά σε αυτά τα αυξημένα επίπεδα.

Αν ένα αντικαταθλιπτικό διακοπεί πολύ γρήγορα, ο εγκέφαλος και ο οργανισμός θα χρειαστούν χρόνο για να προσαρμοστούν ξανά. Η ξαφνική μείωση των επιπέδων των νευροδιαβιβαστών φαίνεται να προκαλεί συμπτώματα στέρησης, ενώ ο εγκέφαλος προσαρμόζεται στην αλλαγή. Όσο πιο σταδιακές είναι οι αλλαγές, τόσο πιο ήπια και υποφερτά αναμένεται να είναι τα συμπτώματα. Ή μπορεί να μην εμφανιστούν καθόλου.

Γι’ αυτό συνήθως είναι καλύτερο η διακοπή ενός αντικαταθλιπτικού να γίνεται σταδιακά.

Ποιοι εμφανίζουν συμπτώματα στέρησης από τα αντικαταθλιπτικά;

Από το ένα τρίτο έως το ήμισυ των ατόμων που λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά θα εμφανίσουν τέτοια συμπτώματα σε κάποιο βαθμό. Δεν μπορούμε ακόμα να προβλέψουμε ποιος θα εμφανίσει αυτά τα συμπτώματα.

Ο κίνδυνος φαίνεται να είναι μεγαλύτερος σε περίπτωση λήψης υψηλής δόσης για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, μπορεί να συμβεί ακόμα κι αν το αντικαταθλιπτικό έχει ληφθεί μόνο για σύντομο χρονικό διάστημα. Μπορεί, επίσης, να εξαρτάται από το είδος του αντικαταθλιπτικού. Είναι πιο πιθανό να εμφανίσετε αυτά τα συμπτώματα (και να είναι πιο έντονα) αν σταματήσετε ξαφνικά τη λήψη ενός αντικαταθλιπτικού ή αν μειώσετε γρήγορα τη δόση.

Πώς μπορώ να καταλάβω αν πρόκειται για συμπτώματα στέρησης ή για επανεμφάνιση της κατάθλιψης ή του άγχους μου;

Ορισμένα συμπτώματα στέρησης μπορεί να μοιάζουν με τα συμπτώματα που είχατε πριν αρχίσετε τη λήψη του αντικαταθλιπτικού. Η πεσμένη διάθεση και η δυσκολία στον ύπνο μπορεί να μοιάζουν με συμπτώματα κατάθλιψης. Το αίσθημα πανικού αποτελεί κοινό σύμπτωμα στέρησης και μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε περιπτώσεις άγχους. Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας. Ίσως χρειαστεί να αυξήσετε προσωρινά τη δόση σας και, στη συνέχεια, να τη μειώσετε πιο σταδιακά, ώστε να περιορίσετε τα συμπτώματα στέρησης.

Αν εμφανίσετε συμπτώματα στέρησης, υπάρχει δυνατότητα να διακόψετε τη λήψη του αντικαταθλιπτικού σας, αλλά ίσως χρειαστεί να το κάνετε πιο σταδιακά. Δείτε την ενότητα «Πότε και πώς πρέπει να διακόψω τα αντικαταθλιπτικά».

Αυτοί είναι μερικοί από τους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να διαπιστώσετε, σε συνεργασία με τον γιατρό σας, αν πρόκειται για συμπτώματα στέρησης ή για συμπτώματα επανεμφάνισης του άγχους ή της κατάθλιψης:

Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα
Τα συμπτώματα στέρησης εμφανίζονται συνήθως λίγο μετά τη μείωση ή τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής. Για ορισμένα αντικαταθλιπτικά, αυτό μπορεί να συμβεί μέσα σε μία ή δύο ημέρες – ή ακόμη και μετά την παράλειψη μίας μόνο δόσης. Συνήθως χρειάζονται μερικές μέρες για να εμφανιστούν και στη συνέχεια επιδεινώνονται.

Αντίθετα, η επανεμφάνιση της κατάθλιψης ή του άγχους απαιτεί περισσότερο χρόνο – συνήθως εβδομάδες ή μήνες. Ο οργανισμός χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο για να αποβάλει ορισμένα αντικαταθλιπτικά, όπως η φλουοξετίνη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αρκετές ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες μετά τη διακοπή ή τη μείωση της δόσης σας. Έτσι, μπορεί να είναι πιο δύσκολο να διαπιστωθεί αν τα συμπτώματα οφείλονται σε στέρηση ή στην επανεμφάνιση των αρχικών συμπτωμάτων άγχους ή κατάθλιψης.

Έχουν, επίσης, αναφερθεί περιπτώσεις άλλων αντικαταθλιπτικών που προκάλεσαν συμπτώματα στέρησης αρκετές εβδομάδες μετά τη διακοπή τους. Οι λόγοι για αυτό δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητοί.

Το είδος των συμπτωμάτων
Ορισμένα συμπτώματα στέρησης μπορεί να μην τα είχατε βιώσει όταν είχατε άγχος ή κατάθλιψη. Για παράδειγμα, την αίσθηση σαν «ηλεκτροσόκ» ή «zaps» ή άλλες πιο ανεπαίσθητες αισθήσεις που δεν είχατε βιώσει στο παρελθόν. Πολλοί συχνά λένε: «Δεν έχω ξανανιώσει κάτι τέτοιο» ή «Αυτό δεν μοιάζει με την κατάθλιψή μου».

Πόσο γρήγορα υποχωρούν τα συμπτώματα αν ξαναρχίσετε τα αντικαταθλιπτικά
Τα συμπτώματα στέρησης συνήθως υποχωρούν γρήγορα (μέσα σε λίγες ημέρες ή ακόμη και ώρες) αν ξαναρχίσετε τη λήψη του αντικαταθλιπτικού σας. Αυτό συμβαίνει πολύ πιο γρήγορα από τον χρόνο που χρειάζονται συνήθως τα αντικαταθλιπτικά (εβδομάδες) για να ανακουφίσουν τα συμπτώματα του άγχους ή της κατάθλιψης που έχουν επανεμφανιστεί.

Αυτό σημαίνει ότι τα αντικαταθλιπτικά προκαλούν εθισμό;

Η διακοπή ενός αντικαταθλιπτικού μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστα συμπτώματα στέρησης, τα οποία υποχωρούν αν αρχίσετε να το λαμβάνετε ξανά.

Μπορεί να αισθάνεστε σαν να έχετε εθιστεί στο αντικαταθλιπτικό αν δεν μπορείτε να σταματήσετε να το λαμβάνετε όταν θέλετε. Αυτό δεν σημαίνει ότι όντως έχετε εθιστεί.

Ο εθισμός γενικά σημαίνει ότι:

• αισθάνεστε παρόρμηση ή έντονη επιθυμία να χρησιμοποιήσετε μια ουσία
• χάνετε τον έλεγχο της χρήσης της ουσίας
• νιώθετε ευχαρίστηση ή έντονη ευφορία όταν τη χρησιμοποιείτε

Ο εθισμός μπορεί να εμφανιστεί με ουσίες όπως το αλκοόλ, η νικοτίνη και οι βενζοδιαζεπίνες.

Στην περίπτωση των αντικαταθλιπτικών, μπορεί να είναι δύσκολη η διακοπή τους, αλλά αυτή η διαδικασία περιγράφεται με μεγαλύτερη ακρίβεια ως σωματική εξάρτηση.

Ο όρος «σωματική εξάρτηση» συγχέεται με τον εθισμό. Σωματική εξάρτηση σημαίνει ότι ο οργανισμός σας έχει προσαρμοστεί στην παρουσία μιας ουσίας ή ενός φαρμάκου.

Αυτό προκαλεί ανεκτικότητα και στερητικές επιπτώσεις, γιατί όταν χάνεται του «λείπει». Ένα φάρμακο δεν χρειάζεται να προκαλεί αίσθηση ευφορίας για να είναι εξαρτησιογόνο.

Πότε και πώς πρέπει να διακόψω τα αντικαταθλιπτικά;

Το διάστημα για το οποίο θα πρέπει να λαμβάνετε τα αντικαταθλιπτικά εξαρτάται από τον λόγο για τον οποίο σας χορηγήθηκαν και από το αν τα έχετε πάρει και στο παρελθόν. Ρωτήστε τον γιατρό σας πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να αρχίσετε να μειώνετε τη δόση και τελικά να διακόψετε το αντικαταθλιπτικό σας.

Ίσως χρειαστεί να εξετάσετε:

• τα οφέλη που αποκομίζετε από το αντικαταθλιπτικό, όπως η ανακούφιση από τα συμπτώματα του άγχους ή της κατάθλιψης

σε σχέση με:

• τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν από τη μακροχρόνια χρήση του. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν αυξημένες παρενέργειες, όπως η αύξηση βάρους. Μερικοί άνθρωποι διαπιστώνουν, επίσης, ότι με την πάροδο του χρόνου τα αντικαταθλιπτικά φαίνεται να χάνουν την αποτελεσματικότητά τους.

Όταν αποφασίσετε ότι ήρθε η ώρα να διακόψετε τη λήψη, ο γιατρός σας μπορεί να σας βοηθήσει να καταρτίσετε ένα πρόγραμμα σταδιακής μείωσης της δόσης. Το πόσο αργή θα πρέπει να είναι αυτή η διαδικασία διαφέρει από άτομο σε άτομο.

Αν παίρνετε αντικαταθλιπτικό μόνο για λίγες εβδομάδες, ίσως μπορέσετε να μειώσετε τη δόση και να σταματήσετε τη λήψη του σε διάστημα περίπου ενός μήνα. Ακόμα κι αν έχετε μόνο ήπια (ή και καθόλου) συμπτώματα στέρησης, είναι προτιμότερο η διαδικασία να διαρκέσει τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες.

Αν παίρνετε αντικαταθλιπτικά εδώ και πολλούς μήνες ή χρόνια, είναι προτιμότερο να μειώσετε τη δόση πιο σταδιακά (και πάλι, με ρυθμό που να σας είναι άνετος). Αυτό συνήθως διαρκεί αρκετούς μήνες ή και περισσότερο. Είναι, επίσης, προτιμότερο να μειώνετε τη δόση σταδιακά, αν έχετε παρουσιάσει συμπτώματα στέρησης στο παρελθόν. Συνήθως, όσο μειώνεται η δόση, τόσο μικρότερες γίνονται και οι μειώσεις. Μερικοί πρέπει να μειώσουν τη δόση σε πολύ χαμηλό επίπεδο πριν διακόψουν εντελώς το φάρμακο, ακόμη και στο 2% της αρχικής δόσης.

Να θυμάστε ότι, αν εμφανίσετε συμπτώματα στέρησης, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να σταματήσετε τη λήψη του αντικαταθλιπτικού σας. Το μόνο που θα χρειαστεί να κάνετε είναι:

• πιο αργή μείωση
• με μικρότερες μειώσεις της δόσης
• σε ένα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν ένα αντικαταθλιπτικό προκαλεί σοβαρές παρενέργειες, θα πρέπει να διακοπεί η λήψη του απότομα, χωρίς σταδιακή μείωση της δόσης. Σε αυτήν την περίπτωση, απευθυνθείτε αμέσως στον γιατρό που σας χορήγησε το φάρμακο.

Πώς πρέπει να μειώσω σταδιακά τη δόση μου;

Παρακάτω θα βρείτε μερικές γενικές συμβουλές για το πώς να το κάνετε αυτό. Ωστόσο, είναι προτιμότερο να το συζητήσετε με τον γιατρό σας, ώστε να σας συνταγογραφήσει το κατάλληλο φάρμακο και τη σωστή δόση (ή δόσεις) για εσάς. Ο γιατρός σας θα μπορέσει να συζητήσει τυχόν ειδικές απαιτήσεις με τον φαρμακοποιό σας, ώστε η συνταγή να προσαρμοστεί στις ανάγκες σας.

Μην προσπαθήσετε να παραλείψετε τη λήψη των φαρμάκων σας ορισμένες ημέρες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό θα οδηγήσει σε διακυμάνσεις της συγκέντρωσης του φαρμάκου στον οργανισμό σας και θα αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων στέρησης. Η φλουοξετίνη παραμένει στον οργανισμό σας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε σύγκριση με άλλα αντικαταθλιπτικά και μπορεί να λαμβάνεται κάθε δεύτερη μέρα. Θα πρέπει να συζητήσετε με τον γιατρό που σας έχει συνταγογραφήσει το φάρμακο για το αν πρέπει να το κάνετε αυτό ή όχι.

Μπορείτε να ξεκινήσετε, δοκιμαστικά, να μειώσετε τη συνήθη δόση σας κατά ένα τέταρτο (25%) ή κατά το ήμισυ (50%). Αφήστε να περάσουν δύο έως τέσσερις εβδομάδες για να προσαρμοστείτε στη νέα δόση και να δείτε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα.

Εάν δεν εμφανίσετε ενοχλητικά συμπτώματα, δοκιμάστε να μειώσετε περαιτέρω τη δόση κατά ένα τέταρτο (25%) ή κατά το ήμισυ (50%) της τρέχουσας δόσης. Περιμένετε άλλες 2 έως 4 εβδομάδες και επαναλάβετε τη διαδικασία, μειώνοντας περαιτέρω τη δόση και περιμένοντας, αν χρειαστεί.

Εάν εμφανιστούν δυσάρεστα συμπτώματα κατά την πρώτη μείωση της δόσης ή σε οποιαδήποτε επόμενη μείωση, διακόψτε τη διαδικασία μείωσης. Επιστρέψτε στην τελευταία δόση με την οποία αισθανθήκατε άνετα και περιμένετε μέχρι να νιώσετε έτοιμοι να ξαναδοκιμάσετε. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι θα πρέπει να ακολουθήσετε μια πιο σταδιακή μείωση, μειώνοντας κατά μικρότερα ποσοστά, όπως 10% ή ακόμα και 5%.

Αν παίρνετε αντικαταθλιπτικά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα

Εάν:

• παίρνετε αντικαταθλιπτικά εδώ και πολλούς μήνες ή και για μεγαλύτερο διάστημα
• παρουσιάσατε οδυνηρά συμπτώματα στέρησης όταν προσπαθήσατε στο παρελθόν να μειώσετε ή να διακόψετε τη λήψη των αντικαταθλιπτικών σας
• λαμβάνετε ένα αντικαταθλιπτικό φάρμακο που ενέχει υψηλό κίνδυνο εμφάνισης συμπτωμάτων στέρησης

Ίσως είναι καλύτερο, από την αρχή, να προχωρήσετε σε πιο σταδιακές μειώσεις. Για παράδειγμα, το ένα εικοστό (5%) ή το ένα δέκατο (10%) της αρχικής δόσης. Να συζητάτε τακτικά με τον γιατρό που σας έχει συνταγογραφήσει το φάρμακο, ώστε να μπορεί να παρακολουθεί την πορεία της θεραπείας σας.

Τα αντικαταθλιπτικά μακράς δράσης, όπως η φλουοξετίνη, μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες για να αποβληθούν από τον οργανισμό σας (τα περισσότερα χρειάζονται μόνο λίγες ημέρες). Επομένως, τυχόν συμπτώματα στέρησης ενδέχεται να εμφανιστούν αρκετές ημέρες, ή ακόμη και εβδομάδες, μετά τη μείωση της δόσης. Καλό είναι να περιμένετε τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες για να δείτε αν θα εμφανιστούν συμπτώματα στέρησης, πριν προχωρήσετε στην επόμενη μείωση.

Όσο χαμηλή κι αν είναι η δόση που παίρνετε, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα στέρησης όταν σταματήσετε εντελώς. Σε αυτή την περίπτωση, ίσως χρειαστεί να ξαναρχίσετε τη φαρμακευτική αγωγή με χαμηλή δόση για κάποιο διάστημα, προτού αρχίσετε ξανά τη σταδιακή μείωση της δόσης.

Εάν αρχίσετε να έχετε αυτοκτονικές σκέψεις ή ιδέες κατά τη μείωση της δόσης ή τη διακοπή της λήψης ενός αντικαταθλιπτικού, αυτό μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα στέρησης ή επανεμφάνιση της κατάθλιψης. Επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό που σας έγραψε τη συνταγή. Πιθανότατα θα σας προτείνει να επιστρέψετε στην τελευταία δόση με την οποία αισθανόσασταν καλά. Βεβαιωθείτε ότι γνωρίζετε πώς να ζητήσετε βοήθεια γρήγορα, αν τη χρειαστείτε.

Σημείωση σχετικά με τη διαθεσιμότητα

Ο τρόπος με τον οποίο θα μειώσετε τη δόση του αντικαταθλιπτικού σας θα εξαρτηθεί από τις διαθέσιμες δοσολογίες σε μορφή δισκίων και υγρού στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εάν το αντικαταθλιπτικό που παίρνετε δεν διατίθεται σε υγρή μορφή, ίσως χρειαστεί να στραφείτε σε ένα παρόμοιο αντικαταθλιπτικό που διατίθεται σε υγρή μορφή. Ή ίσως χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε τις άλλες επιλογές που περιγράφονται παρακάτω. Ο γιατρός που σας έγραψε τη συνταγή ή ο φαρμακοποιός σας μπορούν να σας συμβουλεύσουν για τον καλύτερο τρόπο να το κάνετε αυτό.

Οι ταινίες σταδιακής μείωσης αποτελούν μια πιθανή επιλογή. Πρόκειται για ένα ρολό ή μια ταινία με σακουλάκια που περιέχουν διαδοχικά ελαφρώς χαμηλότερες δόσεις, οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται καθημερινά. Δεν διαθέτουν άδεια από το Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA) του Ηνωμένου Βασιλείου. Αυτό σημαίνει ότι ο γιατρός που σας συνταγογραφεί μπορεί να αποφασίσει να χρησιμοποιήσει ένα εγκεκριμένο φάρμακο αντ’ αυτού.

Το General Medical Council (GMC) αναφέρει ότι οι επαγγελματίες του ιατρικού κλάδου θα πρέπει να επιδιώκουν τη χρήση εγκεκριμένων φαρμάκων, αλλά μπορούν να χρησιμοποιούν μη εγκεκριμένα φάρμακα εφόσον δεν υπάρχει εγκεκριμένη εναλλακτική λύση.

Η τακτική παρακολούθηση θα επιτρέψει σε εσάς και στον θεράποντα ιατρό σας να εντοπίσετε γρήγορα τυχόν προβλήματα, ειδικά αν χρειαστεί να αλλάξετε αντικαταθλιπτικό φάρμακο.

Παραδείγματα προγραμμάτων σταδιακής μείωσης

Πριν αρχίσετε να μειώνετε σταδιακά τη δόση του φαρμάκου σας, θα πρέπει να συμφωνήσετε το πρόγραμμα σταδιακής μείωσης με τον γιατρό που σας το συνταγογράφησε. Αυτός θα μπορεί να σας συμβουλεύσει για το πώς να το κάνετε με ασφάλεια.

Παρακάτω θα βρείτε παραδείγματα προγραμμάτων μείωσης της έντασης με διαφορετικούς ρυθμούς. Στο πρόγραμμά σας, ίσως να μη θέλετε ή να μη χρειαστεί να ακολουθήσετε κάθε βήμα. Ωστόσο, ορισμένοι θα διαπιστώσουν ότι πρέπει να το κάνουν.

Το χρονικό διάστημα μεταξύ των μειώσεων της δόσης πρέπει να είναι τόσο μεγάλο όσο χρειάζεται για να εξαφανιστούν ή να βελτιωθούν τυχόν συμπτώματα στέρησης.

Μερικοί άνθρωποι καταφέρνουν να σταματήσουν τη λήψη των αντικαταθλιπτικών τους χρησιμοποιώντας μόνο δισκία. Εάν αντιμετωπίζετε συμπτώματα στέρησης και δυσκολεύεστε να σταματήσετε τη λήψη των αντικαταθλιπτικών σας, ίσως χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε τόσο τα δισκία όσο και τα υγρά αντικαταθλιπτικά, ώστε να λαμβάνετε μικρότερες δόσεις.

Η χρήση του υγρού πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, ώστε να μην γίνουν λάθη στη δόση. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή τον φαρμακοποιό σας αν πρόκειται να αντικαταστήσετε τα δισκία με υγρό φάρμακο, για να βεβαιωθείτε ότι υπολογίζετε τη δόση σας σωστά.

Λάβετε επίσης υπόψη ότι το ίδιο υγρό φάρμακο μπορεί να διατίθεται σε περισσότερες από μία περιεκτικότητες. Για παράδειγμα, μπορεί να διατίθενται σκευάσματα των 5 mg/5 ml και 1 mg/5 ml. Είναι σημαντικό να ελέγχετε προσεκτικά τη δόση που παίρνετε και να μην βασίζεστε μόνο στην ποσότητα του υγρού.

Πώς υπολογίζονται οι αριθμοί σε αυτά τα παραδείγματα;

Στο Παράδειγμα 1 χρησιμοποιείται αναλογική μείωση. Αυτό σημαίνει ότι κάθε δόση υπολογίζεται ως ποσοστό της πιο πρόσφατης δόσης σας και όχι της αρχικής δόσης σας. Για παράδειγμα:

• Αν παίρνετε 20 mg ενός φαρμάκου και θέλετε να μειώσετε τη δόση κατά 25%, πρέπει να υπολογίσετε το 25% των 20 mg, δηλαδή 5 mg
• Μειώνοντας τη δόση σας κατά 5 mg, θα φτάσετε να παίρνετε 15 mg
• Αν θέλετε στη συνέχεια να μειώσετε τη δόση κατά 25% ακόμα, θα υπολογίσετε το 25% των 15 mg. Αυτό είναι 3,75 mg
• Θα μειώσετε την τρέχουσα δόση σας των 15 mg κατά 3,75 mg. Αυτό θα σας οδηγήσει σε δόση 11,25 mg

Η αναλογική μείωση σημαίνει ότι θα πρέπει να κάνετε όλο και μικρότερες μειώσεις καθώς φτάνετε σε χαμηλότερες δόσεις.

Στο Παράδειγμα 2 χρησιμοποιείται υπερβολική μείωση. Αυτό βασίζεται στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα αντικαταθλιπτικά επηρεάζουν τον εγκέφαλο. Οι μικρές δόσεις αντικαταθλιπτικών έχουν πολύ μεγαλύτερη επίδραση στον εγκέφαλο από ό,τι θα περίμενε κανείς, οπότε η σταδιακή μείωση της δόσης πρέπει να γίνεται πιο αργά όταν οι δόσεις είναι χαμηλές.

Η υπερβολική μείωση περιλαμβάνει μειώσεις πολύ παρόμοιες με αυτές της απλής αναλογικής μείωσης που εξηγήθηκε παραπάνω. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες διαφορές. Ορισμένες από τις δόσεις που προτείνονται στο Παράδειγμα 2 δεν ακολουθούν ακριβώς τον κανόνα της αναλογικότητας.

Παράδειγμα 1

Σε αυτό το παράδειγμα, θα μειώνατε την τρέχουσα δόση σας κατά περίπου 50% κάθε 2-4 εβδομάδες.

Μερικοί ίσως χρειαστεί να τη μειώσουν ακόμα πιο αργά, όπως μπορείτε να δείτε στο Παράδειγμα 2.

Παράδειγμα 2

Σε αυτό το παράδειγμα, θα μειώνατε τη δόση σας κατά περίπου 10% κάθε 2-4 εβδομάδες. Δεν πρόκειται για μειώσεις της δόσης κατά ακριβώς 10% σε όλα τα στάδια, καθώς το παράδειγμα αυτό βασίζεται σε υπερβολική σταδιακή μείωση (βλ. παραπάνω). Μερικοί ίσως χρειαστεί να τη μειώσουν πιο αργά. Για παράδειγμα, μείωση κατά περίπου 5% κάθε 2-4 εβδομάδες.

Για να λάβετε τις μικρές δόσεις που αναφέρονται παρακάτω, θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε έναν συνδυασμό αντικαταθλιπτικών σε μορφή δισκίων και υγρού ή απλώς αντικαταθλιπτικά σε υγρή μορφή. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα αντικαταθλιπτικά σε μορφή δισκίων δεν διατίθενται σε αρκετά μικρές δόσεις ώστε να μειωθεί η δόση σας τόσο σταδιακά.

Θα εξηγήσουμε τις αρχές που διέπουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αυτό παρακάτω στον παρών οδηγό. Θα πρέπει να συμβουλευτείτε τον γιατρό που σας έχει συνταγογραφήσει το φάρμακο για να μάθετε ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να λάβετε τη δόση που χρειάζεστε, ώστε να μειώσετε τη δόση με ασφάλεια.

Δείτε το Παράρτημα 3 για το πλήρες πρόγραμμα των 38 βημάτων.

Ποιο πρόγραμμα πρέπει να ακολουθήσω;

Το πρόγραμμα σταδιακής μείωσης της δόσης που σας ταιριάζει καλύτερα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως:

• το φάρμακο που παίρνετε
• πόσο καιρό παίρνετε το φάρμακο
• η δόση που παίρνετε στην αρχή
• πόσο έντονα είναι ή ήταν στο παρελθόν τα συμπτώματα στέρησης που αντιμετωπίζετε.

Το πιο σημαντικό είναι ότι αυτά τα προγράμματα σταδιακής μείωσης αποτελούν απλώς σημεία εκκίνησης και θα πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με την εμπειρία που έχετε από τη σταδιακή μείωση.

Αν δεν έχετε κανένα πρόβλημα με τη σταδιακή μείωση

Αν δεν αντιμετωπίζετε κανένα πρόβλημα με τη μείωση της δόσης, τότε ίσως μπορέσετε να επιταχύνετε το πρόγραμμα σταδιακής μείωσης της δόσης. Ίσως να μπορείτε να μειώσετε το χρονικό διάστημα μεταξύ των μειώσεων της δόσης ή να μειώσετε τον αριθμό των σταδίων. Αυτό διασφαλίσει ότι δεν παίρνετε τα φάρμακά σας για περισσότερο χρόνο από ό,τι είναι απαραίτητο.

Εάν εμφανίσετε συμπτώματα στέρησης

Εάν τα συμπτώματα στέρησης είναι πολύ έντονα, τότε το πρόγραμμα σταδιακής μείωσης της δόσης θα πρέπει να διακοπεί ή να επιβραδυνθεί. Αυτό μπορεί να συμβεί:

• πραγματοποιώντας μικρότερες μειώσεις της δόσης
• αφήνοντας περισσότερο χρόνο πριν προχωρήσετε σε μείωση της δόσης
• και τα δύο παραπάνω

Προτείνουμε ορισμένα συχνά χρησιμοποιούμενα αντικαταθλιπτικά που ενδέχεται να είναι κατάλληλα για τους δύο τρόπους σταδιακής διακοπής της αγωγής. Περισσότερα παραδείγματα περιλαμβάνονται στα παραρτήματα στο τέλος αυτού του οδηγού.

Το Παράδειγμα 1 θα μπορούσε να αποτελέσει ένα κατάλληλο σημείο εκκίνησης για όσους λαμβάνουν τα αντικαταθλιπτικά που αναφέρονται στις στήλες «μέτριου, χαμηλού ή ελάχιστου κινδύνου» στο Παράρτημα 1, στο τέλος αυτού του οδηγού.

• Σιταλοπράμη
• Εσιταλοπράμη
• Φλουβοξαμίνη
• Σερτραλίνη
• Τραζοδόνη
• Φλουοξετίνη
• Αμιτριπτυλίνη

Το Παράδειγμα 2 θα μπορούσε να αποτελέσει κατάλληλο σημείο εκκίνησης για όσους λαμβάνουν τα αντικαταθλιπτικά που αναφέρονται στη στήλη «υψηλότερου κινδύνου» του Παραρτήματος 1.

• Ντουλοξετίνη
• Μιρταζαπίνη
• Παροξετίνη
• Βενλαφαξίνη

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος εμφάνισης συμπτωμάτων στέρησης, τόσο πιο αργά θα πρέπει να μειώνετε τη δόση.

Ωστόσο, το παράδειγμα που θα ακολουθήσετε θα εξαρτηθεί από τις προσωπικές σας ανάγκες. Θα πρέπει να προσαρμόζετε το πρόγραμμα σταδιακής μείωσης της δόσης σας κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, ανάλογα με τα συμπτώματα στέρησης που εμφανίζετε, αντί να επιλέγετε ένα πρόγραμμα και να το ακολουθείτε πιστά ό,τι κι αν συμβεί.

Πώς μπορώ να μειώσω τη δόση των αντικαταθλιπτικών μου;

Ορισμένοι ασθενείς θα χρειαστεί να μειώσουν σταδιακά τη δόση των αντικαταθλιπτικών τους σε επίπεδα χαμηλότερα από αυτά που διατίθενται σε μορφή δισκίου. Αυτό γίνεται για να αποφευχθεί η εμφάνιση συμπτωμάτων στέρησης. Για να το κάνετε αυτό, θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε ένα υγρό αντικαταθλιπτικό και να το αραιώσετε.

Παρακάτω παρατίθεται ένα παράδειγμα που μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τις αρχές αραίωσης των υγρών αντικαταθλιπτικών, προκειμένου να μειώσετε σταδιακά τη δόση της φαρμακευτικής αγωγής σας. Καλό είναι να το συζητήσετε με τον γιατρό που σας έχει συνταγογραφήσει το φάρμακο ή με τον φαρμακοποιό σας, ώστε να νιώθετε σίγουροι για να ακολουθήσετε μια διαδικασία όπως αυτή που περιγράφεται παρακάτω.

Παράδειγμα

Σε αυτό το παράδειγμα, έχετε ένα υγρό αντικαταθλιπτικό.

Το υγρό διαθέτει μηχανισμό σταγονόμετρου που χορηγεί μία σταγόνα υγρού. Αυτή η σταγόνα είναι περίπου 0,05 ml και περιέχει 2 mg του φαρμάκου.

Για να μειώσετε σταδιακά τη δόση αυτού του φαρμάκου, πρέπει να πάρετε δόση μικρότερη από 2 mg, αλλά ο μηχανισμός του σταγονόμετρου δεν σας το επιτρέπει αυτό.

Για να μετρήσετε μικρότερες δόσεις, θα πρέπει να αφαιρέσετε το σταγονόμετρο από το μπουκάλι και να χρησιμοποιήσετε μια στοματική σύριγγα.

Ίσως χρειαστεί επίσης να αραιώσετε το υγρό με νερό για να δημιουργήσετε ένα πιο αδύναμο διάλυμα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ελάχιστη ποσότητα διαλύματος που μπορεί να μετρηθεί με ακρίβεια με μια στοματική σύριγγα είναι περίπου 0,2 ml.

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τέτοιες σύριγγες για να μετρήσετε ακριβείς ποσότητες υγρού αντικαταθλιπτικού και νερού. Αυτές οι σύριγγες διατίθενται σε εκδόσεις των 1 ml, 5 ml και 10 ml.

Μπορείτε να τις αγοράσετε από φαρμακείο ή μέσω διαδικτύου ή να ζητήσετε από τον γιατρό σας να σας τις συνταγογραφήσει, εάν λαμβάνετε τις συνταγές σας δωρεάν.

Παράδειγμα οδηγιών

Σε αυτό το παράδειγμα, χρησιμοποιείτε ένα υγρό αντικαταθλιπτικό σε συγκέντρωση 40 mg/ml. Αυτό σημαίνει ότι κάθε 1 ml αυτού του υγρού αντικαταθλιπτικού περιέχει 40 mg του φαρμάκου.

Επομένως, κάθε 0,5 ml του υγρού περιέχει 20 mg του φαρμάκου.

Σκοπός σας είναι να πάρετε μόνο 1 mg του φαρμάκου. Για να το κάνετε αυτό, χρειάζεστε:

• Μια σύριγγα για στοματική χορήγηση χωρητικότητας 1 ml
• Ένα δοχείο με καπάκι που δεν χύνει όταν το κουνάς
• Το υγρό αντικαταθλιπτικό σας

Βήματα

1. Μετρήστε 0,5 ml του υγρού αντικαταθλιπτικού με μια στοματική σύριγγα των 1 ml
2. Βάλτε το μέσα στο δοχείο
3. Μετρήστε 9,5 ml νερού με τη στοματική σύριγγα των 10 ml
4. Προσθέστε το στο δοχείο με το υγρό αντικαταθλιπτικό
5. Ανακατέψτε έντονα κουνώντας το μπουκάλι
6. Έτσι θα λάβετε 10 ml αραιωμένου διαλύματος, το οποίο θα περιέχει 20 mg του φαρμάκου
7. Καθαρίστε τη στοματική σύριγγα των 1 ml με νερό
8. Χρησιμοποιήστε την καθαρή σύριγγά σας για να πάρετε 0,5 ml από αυτό το αραιωμένο διάλυμα, το οποίο θα περιέχει 1 mg του φαρμάκου
9. Απορρίψτε το υπόλοιπο του αραιωμένου διαλύματος*

Μπορείτε να υπολογίσετε και άλλες δόσεις με τον ίδιο τρόπο. Ωστόσο, θα πρέπει να γνωρίζετε τα εξής:

• Την περιεκτικότητα του φαρμάκου στο υγρό αντικαταθλιπτικό που χρησιμοποιείτε (αυτή διαφέρει ανάλογα με το αντικαταθλιπτικό)
• Την ισοδύναμη δόση σε δισκίο, η οποία δεν είναι πάντα η ίδια (για παράδειγμα, 8 mg σιταλοπράμης σε υγρή μορφή ισοδυναμούν με 10 mg σιταλοπράμης σε μορφή δισκίου)

Αυτό θα σας δώσει τη δυνατότητα να δημιουργήσετε μικρότερες δόσεις του αντικαταθλιπτικού σας, επιτρέποντάς σας να ακολουθήσετε ένα πιο σταδιακό πρόγραμμα μείωσης της δόσης.

Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε ένα πρόγραμμα σταδιακής μείωσης της δόσης.

*Στο φυλλάδιο του κατασκευαστή (γνωστό και ως «Περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος») αναφέρεται ότι, αφού αναμιχθεί με νερό, το διάλυμα πρέπει να καταναλωθεί «αμέσως». Αυτό σημαίνει ότι, αφού πάρετε τη δόση σας από το αραιωμένο διάλυμα, πρέπει να πετάξετε το υπόλοιπο και να ετοιμάσετε νέα δόση όταν έρθει η ώρα να πάρετε ξανά το φάρμακό σας. Ζητήστε από τον γιατρό που σας το συνταγογράφησε το φυλλάδιο του κατασκευαστή για το φάρμακο που παίρνετε.

Άλλες μορφές σταδιακής μείωσης
Η χρήση των υγρών μορφών των αντικαταθλιπτικών έχει εξηγηθεί παραπάνω. Υπάρχουν επίσης και άλλοι τρόποι για την παρασκευή μικρότερων δόσεων αντικαταθλιπτικών για τη σταδιακή μείωση της δόσης.

Οι πληροφορίες αυτές έχουν ως στόχο να ενημερώσουν το κοινό σχετικά με τις διάφορες μορφές σταδιακής μείωσης της δόσης. Δεν πρέπει να δοκιμάσετε καμία από αυτές τις μεθόδους χωρίς να συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό που σας έχει συνταγογραφήσει το φάρμακο.

Διαχωρισμός δισκίων

Δεν είναι όλα τα δισκία κατάλληλα για διαίρεση, ακόμα κι αν έχουν μια γραμμή στη μέση. Συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας πριν το κάνετε. Ο ευκολότερος τρόπος για να κόψετε τα δισκία είναι να χρησιμοποιήσετε έναν κόφτη δισκίων. Ο τρόπος με τον οποίο θα το κάνετε αυτό εξαρτάται από το σχήμα του δισκίου:

• Τα στρογγυλά δισκία μπορούν συνήθως να κοπούν στα μισά ή στα τέσσερα, εκτός αν είναι ιδιαίτερα μικρά.
• Τα καψάκια ή τα δισκία σε σχήμα κάψουλας έχουν μερικές φορές μια γραμμή στη μέση, ώστε να μπορούν να σπάσουν στη μέση. Αυτό μπορεί να γίνει με μεγαλύτερη ακρίβεια με έναν κόφτη δισκίων.

Οι κόφτες δισκίων διαθέτουν συνήθως δίσκους συλλογής ή άλλους τρόπους συλλογής των κομματιών των δισκίων.

Ανάλογα με τη δόση του δισκίου που θέλετε να πάρετε, ίσως είναι καλύτερο να κόψετε το δισκίο σας στη μέση ή στα τέσσερα. Δεν είναι δυνατό να κόψει κανείς με ακρίβεια κομμάτια μικρότερα από ένα τέταρτο με τους κόφτες δισκίων.

Τα δισκία που δεν είναι στρογγυλά μπορούν γενικά να χωριστούν με ακρίβεια μόνο στα μισά. Δεν πρέπει να προσπαθήσετε να χωρίσετε αυτό το δισκίο σε τέσσερα μέρη, καθώς το αποτέλεσμα μπορεί να μην είναι ακριβές.

Παράδειγμα

Έχετε ένα δισκίο των 40 mg και θέλετε να πάρετε 10 mg.

Σε ορισμένα δισκία, αυτό μπορεί να επιτευχθεί κόβοντάς τα σε τέσσερα μέρη, αρκεί το δισκίο να μην διαλυθεί κατά τη διάρκεια της κοπής. Για να το κάνετε αυτό, θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε τον κόφτη δισκίων για να κόψετε το δισκίο στη μέση. Στη συνέχεια, παίρνετε το καθένα από αυτά τα μισά και το κόβετε στη μέση.

Έτσι, θα έχετε τέσσερα κομμάτια, το καθένα από τα οποία περιέχει περίπου 10 mg.

Θα πρέπει να πάρετε ένα από αυτά τα τέσσερα για καθεμία από τις επόμενες τέσσερις δόσεις. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμα κι αν τα κομμάτια δεν είναι τέλεια κομμένα, συνολικά θα πάρετε το σωστό ποσό.

Μέτρηση ή ζύγιση σφαιριδίων

Ορισμένα φάρμακα, όπως η βενλαφαξίνη και η ντουλοξετίνη, διατίθενται σε κάψουλες που περιέχουν μικρά σφαιρίδια «αργής αποδέσμευσης». Αυτό σημαίνει ότι τα σφαιρίδια διαθέτουν μια επικάλυψη που επιτρέπει την αργή απελευθέρωση του φαρμάκου που περιέχουν στον οργανισμό. Επικοινωνήστε με τον φαρμακοποιό σας για να βεβαιωθείτε ότι το φάρμακο που παίρνετε περιέχει πράγματι αυτά τα σφαιρίδια, καθώς αυτό δεν ισχύει για όλες τις μάρκες.

Σε αυτήν την περίπτωση, οι κάψουλες μπορούν να ανοιχτούν προσεκτικά και τα σφαιρίδια να τοποθετηθούν σε ένα δοχείο. Αυτά τα σφαιρίδια μπορούν να μετρηθούν ή να ζυγιστούν για τη δημιουργία μικρότερων δόσεων. Θεωρείται ότι παραμένουν σταθερά μετά την αφαίρεσή τους από τις κάψουλες. Αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να τα φυλάξετε σε ένα αεροστεγές μπουκάλι, προστατεύοντάς τα από το φως (π.χ. ένα κεχριμπαρένιο μπουκάλι φαρμάκων), για μερικές ημέρες πριν τα πάρετε.

Παράδειγμα

Έχετε μια κάψουλα βενλαφαξίνης των 75 mg. Αδειάζετε τα σφαιρίδια και τα μετράτε.

Η κάψουλα περιέχει 200 σφαιρίδια. Αυτό σημαίνει ότι 160 σφαιρίδια περιέχουν 60 mg βενλαφαξίνης.

Λάβετε υπόψη ότι το μέγεθος αυτών των χαντρών παρουσιάζει κάποιες διακυμάνσεις. Η ζύγιση των σφαιριδίων μπορεί, επομένως, να είναι πιο ακριβής από την καταμέτρηση. Για τη ζύγιση πολύ μικρών ποσοτήτων απαιτούνται ειδικές ζυγαριές και ένα περιβάλλον χωρίς ρεύματα αέρα.

Πριν καταπιείτε αυτά τα σφαιρίδια, θα πρέπει να τα τοποθετήσετε ξανά μέσα σε μια κάψουλα. Τα σφαιρίδια βενλαφαξίνης μπορούν να πασπαλιστούν πάνω σε μια κουταλιά γιαούρτι, ώστε να καταπίνονται πιο εύκολα και να μην ερεθίζουν το λαιμό σας. Τα σφαιρίδια ντουλοξετίνης δεν πρέπει να αναμιγνύονται με τρόφιμα ή υγρά.

Διάλυση της σκόνης της κάψουλας στο νερό

Ορισμένες κάψουλες περιέχουν σκόνη. Όπως περιγράφεται από την NHS Specialist Pharmacy Service, αυτές οι κάψουλες μπορούν να ανοιχτούν και το περιεχόμενό τους να διαλυθεί σε νερό.

Παράδειγμα

Έχετε μια κάψουλα των 20 mg. Πρέπει να πάρετε 4 mg του αντικαταθλιπτικού.

Ανακατεύετε τη σκόνη που περιέχεται στην κάψουλα με 100 ml νερού. Το μείγμα αυτό περιέχει πλέον 1 mg ανά 5 ml.

Χρησιμοποιείστε μια σύριγγα για να πάρετε 20 ml του μείγματος, το οποίο περιέχει 4 mg.

Κάθε παρασκευασμένο μείγμα πρέπει να ανακινείται έντονα πριν από τη λήψη, ώστε να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη κατανομή του φαρμάκου στο υγρό. Φροντίστε να πετάξετε ό,τι υγρό έχει απομείνει, αφού πάρετε ό,τι χρειάζεστε.

Διάλυση δισκίων στο νερό

Πολλά αντικαταθλιπτικά σε μορφή δισκίου μπορούν να τοποθετηθούν στο νερό, όπου θα διαλυθούν και θα αναμιχθούν με αυτό. Αυτό ονομάζεται αποσύνθεση. Συχνά αυτό θα συμβεί μέσα σε λίγα λεπτά, αλλά μπορεί να πάρει λίγο περισσότερο χρόνο. Μόλις διαλυθεί, το περιεχόμενο του δισκίου θα πρέπει να διασκορπιστεί στο υγρό, ανακατεύοντας ή ανακινώντας το δισκίο μέσα στο υγρό.

Η διαδικασία μπορεί να επιταχυνθεί αν πρώτα θρυμματίσετε το δισκίο με την πίσω πλευρά ενός κουταλιού.

Παράδειγμα

Έχετε ένα δισκίο των 20 mg, αλλά θέλετε να πάρετε 2 mg.

Ανακατεύετε το δισκίο με 100 ml νερού. Αυτό το μείγμα θα περιέχει 1 mg φαρμάκου ανά 5 ml μείγματος.

Στη συνέχεια, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μια σύριγγα για να πάρετε 10 ml από αυτό το μείγμα, το οποίο θα σας δώσει 2 mg του φαρμάκου.

Πριν από τη λήψη, το μείγμα αυτό πρέπει να ανακινείται έντονα, ώστε να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη κατανομή του φαρμάκου στο υγρό. Φροντίστε να πετάξετε ό,τι υγρό έχει απομείνει, αφού πάρετε ό,τι χρειάζεστε.

Παράρτημα 1: Πιθανός κίνδυνος εμφάνισης συμπτωμάτων στέρησης από συγκεκριμένα αντικαταθλιπτικά